Verschijningsvormen

Handzeep bestaat in vloeibare en vaste vorm. Handzeep bevat chemische stoffen die eventuele ziektekiemen op je handen helpen verwijderen, de handzeep een lekkere geur geven en je handen verzorgen.

Desinfecterende middelen voor je handen zijn verkrijgbaar in de vorm van een vloeistof of handgel. Desinfecterende middelen voor je handen bevatten chemische stoffen om de eventuele ziektekiemen op je handen te doden.

Wat moet je weten

Gewone handzeep en desinfecterende middelen voor je handen

Desinfecterende middelen bevatten chemische stoffen die ervoor zorgen dat bacteriën worden gedood. Daarbij verwijdert het middel ook de bacteriën die juist goed voor je zijn. Sommige desinfecterende middelen zijn officieel een geneesmiddel en alleen via de apotheek verkrijgbaar. Er bestaat ook desinfecterende handgel met de werkzame stof . Deze desinfecterende handgel, vaak in kleine flesje verpakt, is gewoon in de winkel verkrijgbaar.

Gewone handzeep kun je in winkels/drogisterijen kopen. Op de verpakking van deze handzepen lees je meestal het woord ‘antibacterieel’. Het doel van antibacterieel bij deze handzeep is niet om bacteriën te doden, maar om bacteriegroei onder controle te houden. Daarnaast wordt het door producenten vaak gebruikt als een verkoopargument. Antibacteriële handzepen zouden beter zijn voor je gezondheid, omdat deze zo goed als alle bacteriën verwijderen. Maar uit onderzoek blijkt dat het gebruik van antibacteriële handzeep niet beter is dan het gebruik van gewone handzeep met water.

Je kunt het beste de handen met vloeibare zeep wassen. Op een zeepblok blijven vaak nog bacteriën achter. Deze bacteriën kunnen zich dan weer verspreiden.

Wanneer gebruik ik desinfecterende middelen voor mijn handen?

Handen wassen met water en vloeibaar zeep is de beste manier om de handen schoon te maken. Gebruik van desinfecterende middelen, bijvoorbeeld handgel waarin alcohol zit, is vrijwel nooit nodig. Alleen in uitzonderlijke situaties wanneer voor een lange periode geen mogelijkheid is om je handen met water en handzeep te wassen, kan het handig zijn een voor de handen te gebruiken. Let wel op dat dit middel minder goed werkt op vieze handen. 

Ook kan een handdesinfectiemiddel door je arts worden voorgeschreven. Deze mag je dan alleen gebruiken onder begeleiding van je arts of een andere deskundige. Het kan bijvoorbeeld nuttig zijn bij het bestrijden van de buikgriep. 

Gebruik van handzeep bij het nieuwe coronavirus (COVID-19)

Via je handen verspreiden virussen zoals het nieuwe coronavirus (veroorzaker van COVID-19 ) zich gemakkelijk. Veel mensen zitten (ongemerkt) vaak met hun handen aan hun neus of mond. Eén van de maatregelen bij het voorkomen van besmetting met het coronavirus is goed je handen wassen met vloeibare zeep. Door goed en regelmatig je handen te wassen verklein je de kans dat je ziek wordt, en ook dat je anderen besmet. Kijk hier voor de adviezen over handen wassen van het RIVM. Gebruik van een desinfectiemiddel zoals handgel waar alcohol in zit, is dan ook niet nodig. 

Wat zegt de wet over handzeep?

De veiligheidseisen van gewone handzeep zijn binnen de Europese Unie vastgelegd in de Europese Cosmeticaverordening (1223/2009/EG). Deze wetgeving stelt strenge eisen aan de chemische stoffen die gebruikt worden in handzeep, zodat het niet schadelijk is voor je gezondheid. Voldoet een handzeep niet aan deze wetgeving, dan mag het niet worden verkocht. Daarnaast moet handzeep voldoen aan de Warenwet. Producenten en importeurs moeten ervoor zorgen dat handzeep die op de markt komt is. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht op de naleving van de wettelijke eisen door producenten en importeurs. 

Een handdesinfectiemiddel moet toegelaten zijn door het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en (Ctgb) en aan een groot aantal eisen voldoen. Deze eisen hebben betrekking op zowel de veiligheid als op de werkzaamheid van de producten. De eisen zijn vastgelegd in de Biocidenverordening (528/2012/EU). Alle EU-lidstaten moeten ervoor zorgen dat deze eisen nageleefd worden. 

In sommige gevallen zijn handdesinfectiemiddelen geneesmiddelen en moeten ze voldoen aan de Geneesmiddelenwet.

Triclosan in handzeep

Triclosan is een bacteriedodende stof en wordt soms gebruikt in desinfecterende middelen voor de handen. Triclosan wordt ook vaak gebruikt in de gewone handzepen. Je ziet dan het woord ‘antibacterieel’ bij de productnaam staan. Triclosan is dan gebruikt als met een maximaal toegestane dosis van 0,3%. Dit is veilig voor je gezondheid. Uit onderzoek is echter gebleken dat zeep met triclosan géén extra voordelen heeft ten opzichte van normale zeep waar deze chemische stof niet in zit. Daarnaast ontsmet triclosan minder goed als het te kort inwerkt. Onverdund heeft de zeep met triclosan erin minstens 1 minuut nodig om 80% van de aanwezige E. coli-bacteriën te doden. Een gemiddelde handwasbeurt duurt 4 tot 6 maal korter, waarbij de zeep met triclosan ook nog met water verdund wordt.

Tips

Droog je handen

Als je je handen wast is het vooral belangrijk om daarna je handen goed te drogen met een schone handdoek of een blazer. Droog ook goed tussen je vingers. 

Ingrediënten

Keurmerken en beweringen

Er zijn geen keurmerken of certificeringen speciaal voor handzepen.

Op het etiket van handzepen vind je soms wel de volgende beweringen:

  • Anti geur
  • Antibacteriële werking

Dit zijn aanbevelingen die producenten zelf op de verpakking mogen zetten. Wil je weten of een chemische stof wel of niet in een product zit, check dan het etiket.

Op de website van Milieu Centraal is een keurmerkenwijzer te vinden. Hierin worden veel keurmerken op het gebied van duurzaamheid en milieu genoemd en uitgelegd.

Bewaren en weggooien

Lege plastic verpakkingen van handzeep gooi je weg bij het plastic afval als dat apart wordt ingezameld. Anders kan het bij het restafval. Voor meer informatie over weggooien van producten, kijk op de website van Milieu Centraal.