In het kort

Handgel is een vloeibaar schoonmaak- of voor je handen. In cosmetische handgel zit vaak ethanol ( denat.). Deze handgel is bedoeld om je handen schoon te maken en te verfrissen. In desinfecterende handgel zit vaak ethanol of isopropanol als . Deze stoffen doden bacteriën. In cosmetische en desinfecterende handgel kunnen ook verzorgende stoffen en zitten. Ben je allergisch voor bepaalde conserveermiddelen of ? Kies dan een handgel zonder deze stoffen of een parfumvrije handgel. Bij is handgel . 

Wat zit er in handgel?

Er bestaan cosmetische handgels en desinfecterende handgels. Cosmetische handgels maken je handen schoon en verfrissen ze. Desinfecterende handgels doden aanwezige op je handen, zoals bacteriën, schimmels en virussen.

In cosmetische handgel zit ethanol (alcohol denat) om je handen schoon te maken en te ontvetten. Ook zitten er geurstoffen in om je handen lekker te laten ruiken.

In desinfecterende handgel is ethanol de werkzame stof. Deze stof doodt mogelijk aanwezige ziekteverwekkers op je handen, die bijvoorbeeld diarree kunnen veroorzaken. De concentratie ethanol is in desinfecterende handgel vaak hoger dan in cosmetische handgel. Soms zit er in plaats van ethanol de stof isopropanol of een combinatie van deze stoffen in desinfecterende handgel.

Verder zitten er in handgel vaak nog:

  • Verzorgende stoffen: Deze verzachten en hydrateren je huid.

  • Conserveermiddelen: Deze zorgen ervoor dat de gel langer houdbaar is.

Zijn chemische stoffen in handgel veilig?

Bij normaal gebruik is handgel veilig. Gebruik handgel wel alleen als je je handen niet kunt wassen met water en zeep. Zo voorkom je problemen door bijvoorbeeld verkeerd of te vaak gebruik. Lees voor meer informatie het kopje ‘Waar moet ik op letten als ik handgel gebruik?’.

Ben je allergisch voor bepaalde conserveermiddelen of geurstoffen? Kies dan een handgel zonder deze stoffen of een parfumvrije handgel.

Tips

  • Lees altijd de gebruiksaanwijzing op de verpakking van een handgel. Let bij desinfecterende handgel altijd op hoeveel je moet gebruiken en hoe lang het moet inwerken. Zo werkt het goed.

  • Bewaar handgel buiten het bereik van kinderen. Zo voorkom je dat ze het inslikken of het in hun ogen krijgen. Als een kind handgel inslikt, kan het bijvoorbeeld verward of misselijk worden, gaan braken, hoofdpijn krijgen en suf worden. Komt handgel in de ogen? Dan kan dat irritatie en branderig gevoel geven.

Online kopen

Let extra op als je online handgel bestelt:

  • Koop je een product bij een Nederlandse webwinkel of webwinkel in het buitenland? Het is altijd goed om op te letten en na te gaan bij wie je iets koopt.

  • Let extra op bij webwinkels die werken met dropshipping: je bestelt dan een product bij een Nederlandse webwinkel, de webwinkel plaatst daarna dezelfde bestelling bij een leverancier in een ander EU-land of daarbuiten. Deze leverancier stuurt het product dan naar je op. Hierdoor kan de webwinkel niet de kwaliteit van het product controleren. Lees meer over dropshipping op de pagina Wet- en regelgeving.

  • Koop je zelf een product bij een webwinkel buiten de Europese Unie? Beoordeel het product dan kritisch voordat je het koopt.

Alternatieven

Vaak kun je je handen wassen met water en (vloeibare) zeep in plaats van handgel te gebruiken. Door je handen te wassen verwijder je mogelijk aanwezige ziekteverwekkers.

Verschijningsvormen

Verschillende soorten verpakkingen

Handgel zit vaak in een klein flesje dat je makkelijk kunt meenemen. Ook kan het in een klein flesje met een pompje zitten, zodat je makkelijk de juiste hoeveelheid eruit krijgt. Handgel is er ook als spray. Een spray is meestal een spuitbus of flacon, waar een fijne nevel uitkomt. Dit werkt anders dan een pompje, waarbij je een beetje gel omhoog pompt.

Informatie op het etiket

Keurmerken

Er zijn geen keurmerken of certificeringen speciaal voor handgel.

Beweringen en waarschuwingen

Op het etiket van desinfecterende handgels kun je onderstaande beweringen tegenkomen: 

  • Desinfecterend, desinfectiemiddel, desinfectie, ontsmettingsmiddel, ontsmettend

  • Doodt 99,9% van de bacteriën/virussen

Op het etiket van cosmetische handgels kun je onderstaande beweringen tegen komen:

  • Reinigt, verfrist en verzorgt.

  • Reinigt de handen zonder water of zeep

  • Voor schone en frisse handen

  • Dermatologische getest: dit houdt in dat het product getest is op de huid van vrijwillige proefpersonen.

  • Ingrediënten van natuurlijke oorsprong / Natural Origin: dit betekent dat een bepaald percentage van de ingrediënten een is.

Deze beweringen zijn belangrijk om te bepalen onder welke Europese wetgeving een handgel valt. Een handgel die valt onder de Europese Cosmeticaverordening (1223/2009/EG) is bedoeld om je handen mee schoon te maken. Een handgel die onder de Europese Biocidenverordening (528/2012/EU) valt is bedoeld om je handen te desinfecteren. Een desinfecterende handgel kun je herkennen aan een Nederlands of EU toelatingsnummer. Een Nederlands toelatingsnummer heeft 5 cijfers en eindigt met een N (Nederland). Bijvoorbeeld: 12345N. Een toelating door de Europese Unie (die dus ook voor Nederland geldt) begint een EU of NL, waarna 7 cijfers, een streepje en nog 4 cijfers volgen.

Verder kan je op het etiket van handgel onderstaande symbolen tegenkomen:

  • Product kan gemakkelijk vlam vatten als het in contact komt met een ontstekingsbron (brandende sigaret, lucifer, vonk). Zowel vaste stoffen, vloeibare stoffen als gassen kunnen ontvlammen.
  • Dit symbool betekent dat het product irritatie of schade kan veroorzaken als je het inslikt, inademt of op je huid krijgt. Lees op het etiket of het product irriterend of schadelijk is, en voor welke delen van het lichaam (huid, ogen, luchtwegen) dit geldt.

Bewaren en weggooien

Waar gooi ik een handgel verpakking weg?

Gooi lege plastic verpakkingen van handgel weg bij het plastic afval, als je gemeente dat apart inzamelt. Anders kan het bij het restafval. Meer informatie over het weggooien van producten vind je op de website van Milieu Centraal.

Hoe lang is handgel houdbaar?

Op het etiket van een cosmetische handgel kan je onderstaand symbool ‘Aantal maanden houdbaar’ tegenkomen.

Daarnaast moet op het etiket van desinfecterende handgels een uiterste gebruiksdatum (expiratiedatum) staan. Ook staat onderstaand symbool ‘Niet langer dan 30 maanden houdbaar’ op de verpakking.

  • Dit symbool, een geopend potje gevolgd door een getal en de letter M, staat voor het aantal maanden dat het product na opening houdbaar is.
  • Het zandlopersymbool geeft aan dat het product niet langer dan 30 maanden houdbaar is, ook al is het product nog niet geopend.

Meer informatie

Wanneer gebruik ik handgel?

Gebruik handgel alleen als je je handen niet kunt wassen met water en zeep. Dus bijvoorbeeld als je je neus gesnoten hebt en er is geen water en zeep in de buurt om de mogelijk aanwezige ziekteverwekkers van je handen af te wassen. Gebruik dan wel desinfecterende handgel, omdat daarvan is bewezen dat het ziekteverwekkers doodt. Cosmetische handgel maakt je handen schoon, maar verwijdert of doodt mogelijk aanwezige ziekteverwekkers niet. Handen wassen met stromend water en vloeibare handzeep is de beste manier om je handen schoon te maken. Water en zeep verwijderen ook mogelijk aanwezige ziekteverwekkers. Zeep lost vuil en ziekteverwekkers op en water spoelt de resten (het vuil) weg.

Waar moet ik op letten als ik handgel gebruik?

Lees de gebruiksaanwijzing en volg deze op. Let op hoeveel handgel je moet gebruiken en hoe lang de inwerktijd is. Verkeerd en vaak gebruik kan leiden tot ongewenste effecten, zoals huidirritatie. Ook kan een handgel ziekteverwekkers minder goed of helemaal niet doden bij verkeerd gebruik. Bij langdurig gebruik kunnen ziekteverwekkers zelfs resistent worden tegen het middel. Dit betekent dat ze ongevoelig worden voor een desinfecterende stof, waardoor de stof ze niet meer doodt. Daarnaast doodt een desinfecterende stof ook onschadelijke en nuttige bacteriën. Deze bacteriën helpen je juist beschermen tegen schadelijke ziekteverwekkers.

Wat zegt de wet over handgel?

Handgels die in Nederland te koop zijn vallen onder de Europese Biocidenverordening (528/2012/EU) of de Europese Cosmeticaverordening (1223/2009/EG). Het doel van een handgel (schoonmaken of desinfecteren) bepaalt onder welke wetgeving het product valt.

Als op de verpakking van een handgel woorden staan als “desinfecterend” of “doodt bacteriën”, dan is de handgel een biocide. Deze handgel moet toegelaten zijn door het College voor de toelating van en ( ). Bij deze toelating gelden eisen voor de werkzaamheid, de veiligheid voor de gebruiker en het milieu. Deze eisen staan in de Europese Biocidenverordening (528/2012/EU).

Handgels die bedoeld zijn om je handen schoon te maken zonder water en zeep, vallen onder de Europese Cosmeticaverordening (1223/2009/EG). Op deze producten staan vaak woorden als ‘schone handen zonder water of zeep”, “fysiek schoon/visueel schoon” en “handreinigingsmiddel”. 

Producenten en importeurs moeten ervoor zorgen dat handgel die op de markt komt veilig is. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht of producenten en importeurs de wettelijke eisen naleven.

Hoe weet ik of mijn handgel een cosmetische of desinfecterende handgel is?

Als er een Nederlands of EU toelatingsnummer voor biociden op de verpakking staat, is het een desinfecterende handgel. Dan is het bewezen is dat de handgel ziekteverwekkers doodt. Dit toelatingsnummer bestaat voor Nederland uit vier of vijf cijfers gevolgd door de letter N, of een nummer dat begint met NL met daarna 7 cijfers, een streepje en nog 4 cijfers. Een toelating van de Europese Unie (die dus ook voor Nederland geldt) begint met EU, waarna 7 cijfers, een streepje en nog 4 cijfers volgen. Met het toelatingsnummer kun je in de toelatingendatabank op de website van het Ctgb controleren welke ziekteverwekkers (bacteriën, schimmels en/of virussen) de handgel doodt.