Wetten en regels

Producten moeten zijn voor consumenten. Daarom zijn er regels vastgelegd in de Warenwet. Voor sommige producten zijn extra regels gemaakt door de Nederlandse overheid en/of de Europese Unie. Bijvoorbeeld voor speelgoed, persoonlijke verzorgingsproducten en elektronica.

Europese regelgeving

Alle chemische stoffen die in producten worden gebruikt moeten ook aan Europese regels voldoen. Via de REACH Verordening (1907/2006/EG) is geregeld dat producenten en importeurs van chemische stoffen, mengsels en producten verplicht zijn ervoor te zorgen dat deze veilig zijn voor consumenten. Producenten en importeurs moeten zich aan de regels van REACH houden en ze moeten de chemische stoffen die ze willen gebruiken registreren. Er is ook regelgeving die voorschrijft wat de producenten op de etiketten van producten moeten zetten. Lees deze etiketten zorgvuldig. Ze vertellen hoe je veilig met een product kunt omgaan.

Verschillende in regels in verschillende landen

De Europese regelgeving zorgt ervoor dat alle chemische stoffen die in producten worden gebruikt, aan de regels voldoen. Bovenop deze strenge regelgeving kunnen landen zelf nog extra wetgeving maken. Zo kan het dus zijn dat een product in Denemarken of Frankrijk aan strengere regels moet voldoen dan hetzelfde product in Spanje of Nederland.

Controle en handhaving

Producenten en importeurs moeten ervoor zorgen dat producten veilig zijn. In Nederland houdt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) toezicht op de naleving van wet- en regelgeving. De NVWA controleert steekproefsgewijs de producten, kan boetes uitdelen en producten van de markt laten halen als het nodig is. De NVWA kan bedrijven ook verzoeken een product aan te passen. Wanneer je als consument twijfelt over de veiligheid van een product, meld dit dan bij de NVWA.

Zijn producten die je online koopt wel veilig?

De NVWA houdt ook toezicht op producten die Europese webshops aanbieden. Deze producten zijn meestal voor de Europese markt gemaakt en voldoen aan de Europese wetgeving. Dit houdt over het algemeen in dat producten met chemische stoffen veilig zijn voor de gezondheid van de consument. Neemt niet weg dat je wel moet blijven opletten waarvoor de producten zijn bedoeld én dat je het etiket goed moet lezen.

De NVWA heeft geen zicht op producten die bij webshops van buiten de Europese Unie zijn besteld. De kans dat ze niet voldoen aan de Europese wetgeving (en dus onveilig kunnen zijn) neemt daardoor toe. Zo zullen waarschuwingen, gebruiksaanwijzingen en onderhoudsvoorschriften bijna nooit in het Nederlands zijn. Tegen de aanbieders kan de NVWA niet optreden.

Waar kan ik op letten bij het online kopen van producten?

  • Koop bij voorkeur iets bij een Nederlandse webshop of webshop uit de Europese Unie. Zij verkopen producten die doorgaans veilig zijn.
  • Let op: een webshop met een domeinnaam eindigend op '.nl' hoeft nog niet een webshop te zijn die echt in Nederland is gevestigd. Bekijk waar het bedrijf daadwerkelijk is gevestigd. Dat hoort op de website te staan. Als dat niet het geval is, is dat op zich al een aanwijzing dat er iets niet klopt.
  • Staat er een verwijzing op de website naar Europese normen of Europese wetgeving en een verklaring dat de producten daaraan voldoen?
  • Bezoek de website van de NVWA, of publieke Rapex, of OECD. Daar vind je (publieks-) waarschuwingen en inspectieresultaten van producten met naam en toenaam.
  • Kijk naar de prijs. Als het product een onmogelijk lage prijs heeft, dan is het misschien niet veilig.
  • Lees reviews over het product.
  • Heeft het product een CE-markering? Veel producten -maar niet alle- moeten volgens de Europese wetgeving van een CE-merkteken zijn voorzien.

CE-markering

CE-markering staat voor Conformité Européenne. Het is een merkteken waarmee een producent duidelijk maakt dat zijn product voldoet aan de Europese wetgeving en met succes een eventuele keuring kan doorstaan. Voor de meeste consumentenproducten is een keuring niet verplicht. De CE-markering geeft aan dat het product voldoet aan de minimale eisen voor veiligheid, gezondheid, milieu en consumentenbescherming.

Zeer Zorgwekkende Zorg Stoffen (SVHC stoffen)

De organisatie die namens de Europese Commissie toeziet op de REACH verordening is ECHA. ECHA houdt een lijst bij met zeer zorgwekkende zorg stoffen (SVHC stoffen in het Engels). Deze lijst wordt ook de kandidaatslijst genoemd. De stoffen die op deze lijst staan kunnen op de autorisatielijst worden geplaatst. Dat betekent dat Europese bedrijven de chemische stoffen alleen mogen gebruiken als ze daar toestemming voor hebben. Chemische stoffen waar zorg over is kunnen ook worden verboden. Dat heet restrictie. De stof mag dan niet meer worden gebruikt in de toepassingen waar zorgen over bestaan. Als stoffen op de kandidaatslijst staan moeten bedrijven op zoek naar veiligere alternatieven. Een producent is verplicht om je binnen 45 dagen te informeren of er SVHC-stoffen (Zeer Zorgwekkende Zorg Stoffen) in een product zitten. Deze voorbeeldbrief kun je aanvullen en opsturen naar een producent.

Zeer zorgwekkende stoffen (ZZS)

Zeer zorgwekkende stoffen zijn gevaarlijk voor mens en milieu. Bijvoorbeeld omdat ze kankerverwekkend zijn, de voortplanting belemmeren, of zich ophopen in de voedselketen. De Nederlandse overheid zorgt ervoor dat mens en milieu zo min mogelijk blootgesteld worden aan deze chemische stoffen. In het zogenoemde ‘Activiteitenbesluit’ gelden extra regels voor bedrijven die dit soort chemische stoffen lozen in het water of uitstoten in de lucht. Het besluit verplicht bedrijven om de uitstoot van zeer zorgwekkende stoffen zo laag mogelijk te houden.