Verschijningsvormen

Producenten noemen binnenlak ook wel lak, verf (voor binnen) of lakverf. Er bestaat binnenlak die specifiek bedoeld is voor hout, metaal of juist voor kunststof. Binnenlak kan ‘dekkend’zijn, waardoor je je hout niet meer ziet. Of ‘transparant’, waardoor je de houtnerven nog kan zien. Je kunt binnenlak in verschillende kleuren en glansgraden kopen. Je kunt op de verpakking de glansgraad zien. Hoogglans glimt het meest, zijdeglans wat minder en mat het minst.
Soms is een binnenlak bedoeld om als eerste laag te gebruiken. Er staat dan op de verpakking dat het een grondverf of primer is.
Er bestaan ook een aantal speciale lakken. Bijvoorbeeld radiatorlak. Deze lak kan goed tegen warmte (verschillen) en daarom kan je er goed je verwarming mee verven. Of de schoolbordlak. Daar kun je met krijt op schrijven als de verf droog is.

Er bestaat binnenlak op terpentinebasis en op waterbasis (ook wel ‘water gedragen’ binnenlak genoemd). Binnenlak op waterbasis herken je meestal doordat er op de verpakking staat ‘geen/zeer weinig ’. Is de binnenlak op basis van terpentine dan staat meestal het woord ‘oplosmiddelarm’ op de verpakking.

Binnenbeits is een ander product dan binnenlak. Binnenbeits is vochtregulerend. Het zorgt ervoor dat het hout kan blijven ‘ademen’, en vocht in het hout er ook weer uit kan. Binnenlak zorgt juist voor een afsluitende laag.

Wat moet je weten

VOS en schildersziekte

Op een verpakking binnenlak staat altijd de term VOS. Dit staat voor vluchtige organische stoffen. Terpentine is bijvoorbeeld een mengsel van VOS. VOS verdampen snel, blijven in de lucht hangen en zijn schadelijk. Je kunt door het inademen van een grote hoeveelheid VOS last krijgen van luchtwegirritatie, duizeligheid, misselijkheid en een dronken gevoel. Als je dag in dag uit veel VOS inademt kun je uiteindelijk hersenschade oplopen. Dit heet Organo Psycho Syndroom (OPS) genoemd en staat ook bekend als schildersziekte.
Probeer dus altijd zo min mogelijk VOS in te ademen.

Tegenwoordig mag er minder VOS in binnenlak zitten dan vroeger. Op de verpakking lees je hoeveel VOS er daadwerkelijk in de binnenlak zit en wat dit betekent. Daarvoor zijn 3 categorieën:

Hoeveelheid VOS (gram per liter (g/L))
Dit betekent
Minder dan 100
Geen/zeer weinig oplosmiddel
100 tot 300
Oplosmiddelarm
Meer dan 300
Oplosmiddelrijk

Over het algemeen is binnenlak met minder VOS minder schadelijk voor je gezondheid. Sinds het jaar 2000 mogen professionele schilders binnenshuis alleen nog verf met “geen/zeer weinig oplosmiddel” gebruiken

Terpentinebasis of waterbasis

Terpentine is een mengsel van koolwaterstoffen dat uit maximaal 200 verschillende stoffen bestaat. Soms lees je informatie over die stoffen op het etiket. Bijvoorbeeld 'koolwaterstoffen, C9-C11, n-alkanen, iso-alkanen, cyclische verbindingen, <2% aromaten'. Sommige van deze stoffen in terpentine, zoals de aromaten, ruiken heel sterk. Producenten kunnen deze geur (deels) verwijderen. Je krijgt dan een geurarme terpentine.

Zowel in binnenlak op terpentinebasis als op waterbasis zitten vluchtige organisatie stoffen (VOS). In binnenlak op waterbasis zit veel minder VOS, maar er kunnen wel weer andere schadelijke stoffen in zitten. Van deze andere stoffen, zoals van bepaalde conserveermiddelen, kan je een allergische reactie krijgen op de huid. Over het algemeen is verf op waterbasis minder schadelijk voor je gezondheid. En ook voor het milieu, als je je kwasten tenminste niet schoonspoelt onder de kraan.

Wat zegt de wet? 

Binnenlakken die in Nederland te koop zijn, moeten voldoen aan Europese wetgeving. Op Europees niveau is afgesproken dat chemische stoffen in binnenlak moeten voldoen aan de Europese REACH Verordening (1907/2006/EG). Er is een Europese verfrichtlijn (2004/42/EG), die per 2010 eisen stelt aan de hoeveelheid VOS in binnenlak. Binnenlak op waterbasis mag niet meer dan 130 g/L VOS bevatten. Binnenlak op terpentinebasis mag niet meer dan 300 g/L VOS bevatten. Hoeveel VOS er volgens de wet maximaal in binnenlak mag zitten moet op het etiket staan (dit is de EU-grenswaarde). Op het etiket van binnenlak moet ook staan hoeveel VOS erin zit en of het ‘geen/zeer weinig oplosmiddel’ bevat, ‘oplosmiddelarm’ of ‘oplosmiddelrijk’ is.

Daarbij moet binnenlak voldoen aan de Warenwet. Producenten en importeurs moeten ervoor zorgen dat binnenlak die op de markt komt is. De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht of producenten en importeurs wettelijke eisen naleven.

Baby op komst?

Zorg dat je op tijd klaar bent met het verven van de babykamer en lucht de kamer goed door. Dan kunnen de stoffen verdampen en verdwijnen de VOS. Binnenlak is veilig voor baby’s zodra deze is uitgehard. Uitgehard is iets anders dan droog of overschilderbaar, en duurt iets langer. Hoe lang dit duurt, staat op de verpakking. Je baby kan veilig in de babykamer slapen als de binnenlak helemaal is uitgehard.

Verven als je zwanger bent?

Binnenlak bevat stoffen die schadelijk zijn voor de gezondheid. Met name in de VOS kunnen stoffen zitten die schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Probeer als je zwanger bent de damp van binnenlak zo veel mogelijk te vermijden. En ventileer de ruimte goed. Zowel bij het gebruik van binnenlak op terpentinebasis als van binnenlak op waterbasis.  Maar laat liever iemand anders verven die niet zwanger is.

Voorzorgs­maatregelen

Tips

  • Voorkom contact met de huid. Binnenlak bevat vaak stoffen die eczeem en allergische reacties kunnen veroorzaken.
    • Werk zorgvuldig; rustig roeren, niet morsen
    • Draag werkkleding en handschoenen
    • Denk eraan dat rollers meer spatten dan kwasten
  • Ventileer de ruimte waarin je werkt altijd goed. Probeer het inademen van VOS te voorkomen. VOS verdampen snel en ze zijn schadelijk voor de gezondheid.
  • Lees de gebruiksaanwijzing op het etiket.
  • Houd binnenlak buiten bereik van kinderen, omdat er schadelijke stoffen in zitten. Probeer als je zwanger bent, zo min mogelijk te werken met binnenlak.
  • Verwijderen van verf of schuren
    • Gebruik bij voorkeur een schuurmachine met stofzuiger.
    • Maak je schuurpapier nat om stofvorming te voorkomen.
    • Gebruik liever geen verfafbranders of verfverwijderaars, maar een verfkrabber.
  • Op de verpakking staat hoeveel je binnenlak glanst (de glansgraad). Hoogglans glimt het meest, zijdeglans wat minder en mat het minst. Verschillende verven (op basis van kleur en glansgraad) van hetzelfde merk en productlijn kunnen verschillende stoffen bevatten. Bekijk dus altijd goed het etiket als je allergisch bent voor een bepaalde chemische stof.

Let extra op als je online binnenlak bestelt:

  1. Online producten kopen bij Nederlandse webwinkel: doorgaans veilig.
  2. Online producten kopen bij webwinkel binnen de Europese Unie: doorgaans veilig.
  3. Online producten kopen bij webwinkel buiten de Europese Unie: mogelijk onveilig.

Ingrediënten

Keurmerken en beweringen

Er bestaan keurmerken op het gebied van duurzaamheid en milieu voor verf. Voorbeelden van keurmerken van binnenlak die je kunt tegenkomen zijn:

  • EU Ecolabel
  • Dubokeur

Op de pagina Verf kan je meer lezen over deze keurmerken.

Bewaren en weggooien

Zit je tussen twee verfklussen in?

Kwasten of rollers met binnenlak op terpentinebasis kun je enkele dagen soepel houden door ze in een gesloten plastic zakje in de vriezer te bewaren.
Kwasten met binnenlak op waterbasis kun je enkele dagen bewaren als je ze in een potje met water zet. Of als je ze strak in aluminiumfolie wikkelt. Dat laatste kan ook met rollers.
Spoel kwasten niet uit onder de kraan en giet geen restjes verf door de gootsteen. Ook niet als je binnenlak op waterbasis is.

Weggooien

Binnenlak die over is en vochtige kwasten en rollers gooi je weg bij het klein chemisch afval. Een lege en opgedroogde verpakking van binnenlak gooi je weg bij het restafval, net zoals opgedroogde kwasten en rollers.
Meer informatie over het weggooien van producten vind je op de website van Milieu Centraal.