In het kort.
Titaniumdioxide wordt vaak gebruikt als witte kleurstof of als UV-filter in producten. Je vindt het bijvoorbeeld in latexverf en zonnebrandcrème. Er zijn verschillende vormen van titaniumdioxide, waaronder nanodeeltjes (hele kleine deeltjes). Er is discussie over de veiligheid van titaniumdioxide als je het inademt of inslikt. Titaniumdioxide komt niet via de huid je lichaam in.
Waarom zit deze stof in producten?.
Titaniumdioxide als kleurstof geeft producten een witte kleur. Denk bijvoorbeeld aan latexverf of persoonlijke verzorgingsproducten zoals gezichtscrème. Het wordt ook gebruikt als kleurstof of vulmiddel in medicijnen. Vroeger zat het ook als kleurstof in voedingsmiddelen, het stond dan in de ingrediëntenlijst vermeld als E 171. Maar sinds 2022 mag titaniumdioxide in de EU niet meer worden gebruikt als toevoeging in voedsel. Op persoonlijke verzorgingsproducten staat titaniumdioxide vaak ook vermeld als ‘CI 77891’.
Als UV-filter zit titaniumdioxide bijvoorbeeld in zonnebrandproducten om je huid te beschermen tegen schadelijke UV-straling van de zon. Titaniumdioxide komt als UV-filter ook voor in de vorm van nanodeeltjes. Dat zijn hele kleine deeltjes die UV-straling beter tegenhouden dan grotere deeltjes. Titaniumdioxide nanodeeltjes zijn niet wit, maar kleurloos. Titaniumdioxide kan ook als UV-filter in textiel zitten, zoals in UV-beschermende kleding, gordijnen en in de bekleding van bijvoorbeeld autostoelen of je bankstel. Het zorgt ervoor dat het textiel minder snel verkleurt of beschadigd raakt door het zonlicht.
Titaniumdioxide wordt ook gebruikt vanwege de antibacteriële werking, bijvoorbeeld bij de bereiding van drinkwater. Titaniumdioxide zelf komt daarbij niet in het drinkwater terecht.
Is deze stof veilig?.
Consumentenproducten met titaniumdioxide zijn wanneer titaniumdioxide op de huid komt. Titaniumdioxide kan namelijk niet via de huid in het lichaam komen.
De afgelopen jaren speelt er internationaal een discussie of titaniumdioxide moet worden gezien als ‘ bij inademen’. In 2020 werd titaniumdioxide als verdacht kankerverwekkend geclassificeerd door de Europese Commissie. Dat besluit had gevolgen voor bijvoorbeeld de informatie die op een pot verf moet staan. Het ging hierbij om poedervormig titaniumdioxide dat 1% of meer deeltjes bevat die kleiner zijn dan 10 micrometer. Dit kan bijvoorbeeld in verf of poedercoatings zitten, en bij het spuiten of schuren kan je deze druppels of stofdeeltjes inademen als je geen mondkapje draagt. Producenten en importeurs van titaniumdioxide zijn in beroep gegaan tegen dit besluit van de Commissie. In augustus 2025 heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie de classificatie als ‘verdacht kankerverwekkend bij inademing’ van titaniumdioxide opgeheven. Het Hof vond dat niet alle relevante informatie was meegenomen in de beoordeling. Door dit besluit zal de informatie op bijvoorbeeld verfverpakkingen waarschijnlijk weer veranderen. Het is nog niet duidelijk hoe de discussie verder zal gaan.
Over de mogelijke gezondheidsrisico’s van het inslikken van titaniumdioxide bestaat onzekerheid. Omdat het niet zeker is of het gebruik van titaniumdioxide (E 171) in voedsel veilig is, is het sinds 2022 verboden als toevoeging aan voedsel. Meer hierover lees je hieronder of op de website van het RIVM.
Meer informatie.
Wat is het verschil tussen ‘titaniumdioxide’ en ‘titaniumdioxide [nano]’?
Titaniumdioxide heeft een kenmerkende witte kleur. Dit komt doordat de stof bestaat uit deeltjes met een bepaalde grootte. Als titaniumdioxide uit kleinere deeltjes bestaat, wordt de term ‘[nano]’ toegevoegd. Op het etiket moet '[nano]' staan als meer dan de helft uit deze kleine deeltjes bestaat. Deze nanodeeltjes van titaniumdioxide geven geen witte kleur, maar werken wel als UV-filter. In bijvoorbeeld zonnebrandcrème kan zowel titaniumdioxide zitten als titaniumdioxide [nano]. Van ‘gewoon’ titaniumdioxide wordt je huid een beetje wittig na het insmeren, maar met titaniumdioxide [nano] gebeurt dit niet. Met titaniumdioxide [nano] kan zonnebrandcrème met een hogere beschermingsfactor (SPF) hebben dan gewone titaniumdioxide. De nanovorm van titaniumdioxide wordt ook vaak gebruikt in UV-werend textiel.
Geen titaniumdioxide [nano] in sprays
Sprays zijn meestal spuitbussen die onder druk een nevel geven. Dit is iets anders dan een verpakking met een pompje waarmee je crème omhoog pompt. In sprays, zoals zonnebrandspray, mag geen titaniumdioxide [nano] zitten. Dit komt omdat zulke sprays hele kleine druppeltjes maken die je makkelijk inademt en in je longen kunnen komen. Wetenschappers zijn het nog niet eens over hoe gevaarlijk het inademen van titaniumdioxide [nano] is. Daarom mag er in sprays geen titaniumdioxide [nano] zitten. Er is geen voor het op de huid smeren van titaniumdioxide. Het kan namelijk niet via de huid in het lichaam komen. Andere sprays, zoals haarlak, kunnen wel titaniumdioxide bevatten. Deze zijn veilig omdat er een ander type titaniumdioxide in zit dat geen gevaar oplevert voor je gezondheid.
Inslikken van titaniumdioxide
Ook ‘gewone’ titaniumdioxide bestaat vaak voor een klein deel uit nanodeeltjes. Deze ontstaan tijdens de productie. Daardoor kun je bijvoorbeeld via het inslikken van medicijnen met titaniumdioxide nanodeeltjes van titaniumdioxide binnenkrijgen. Dit geldt ook voor tandpasta die titaniumdioxide bevat en door jonge kinderen kan worden ingeslikt. Over de mogelijke gezondheidsrisico’s van inslikken van titaniumdioxide is nog onzekerheid. Meer hierover lees je op de website van het RIVM.
Titaniumdioxide in voedsel
Sinds januari 2022 is het gebruik van titaniumdioxide (E 171) als toevoeging in voedsel verboden. Producenten mochten nog tot en met 7 augustus 2022 voedingsmiddelen met E 171 op de markt brengen, zodat ze de tijd hadden om hun producten aan te passen.
Aanleiding voor het verbod is dat de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) op 6 mei 2021 besloot dat het niet zeker is of titaniumdioxide (E171) in voedsel veilig is. E171 is mogelijk ‘genotoxisch’. Genotoxisch betekent dat een stof je DNA kan beschadigen. Het lichaam kan deze schade vaak repareren. Soms lukt dat niet en kan DNA-schade op lange termijn leiden tot kanker. Hoe groot het risico is, hangt af van verschillende dingen, zoals de eigenschappen van de stof, hoeveel je er van binnen krijgt, je leefstijl (bijvoorbeeld roken, drinken en bewegen) en je erfelijke aanleg. Het is nog niet zeker of titaniumdioxide na inslikken schade aan DNA veroorzaakt of kanker kan veroorzaken. Meer hierover lees je op de website van het RIVM.