Relevant voor

Toepassing

Vluchtige organische stoffen (VOS) zijn chemische stoffen die een sterke geur kunnen hebben en bij kamertemperatuur makkelijk verdampen of gasvormig zijn. VOS zitten in veel producten. Denk aan benzine, verf, lijm, schoonmaakmiddelen, boenwas, , luchtverfrisser, nagellakremover, matrassen en bouwmaterialen. Ze worden daarin gebruikt als bijvoorbeeld , , drijfgas of . Zonder deze VOS zouden lijm en verf bijvoorbeeld niet smeerbaar zijn. Of luchtverfrissers en schoonmaakmiddelen geen bloemen- of dennengeur hebben. Voorbeelden van VOS zijn: benzeen, tolueen, formaldehyde, glycolen en terpenen.

Bij het smelten van plastics (bijvoorbeeld met een 3D-printer) kunnen ook onbedoeld VOS zoals acrylonitril, caprolactam, methyl-methacrylaat en styreen vrijkomen.

Actuele stand van zaken

Vluchtige organische stoffen (VOS) verdampen makkelijk en blijven vervolgens in de lucht hangen. Ze kunnen in eerste instantie stankoverlast veroorzaken. Als je er veel van inademt, kun je last krijgen van duizeligheid, hoofdpijn, vermoeidheid of irritatie van de neus, keel en ogen. Het goede nieuws is dat de hoeveelheden VOS snel verminderen doordat ze zich snel verspreiden door de lucht. Het is daarom belangrijk om bij het gebruiken van producten die veel VOS bevatten goed de ruimtes te ventileren. En producten met VOS in goed geventileerde ruimtes te laten uitdampen.

Huidcontact met producten die veel VOS bevatten (bijvoorbeeld verf en terpentine) kunnen tot eczeem leiden. VOS reageren in de buitenlucht met stikstofoxides (bijvoorbeeld van uitlaatgassen) onder invloed van zonlicht tot ozon (O3), wat schadelijk is voor de gezondheid van mens, plant en dier.
Producten die in Nederland te koop zijn moeten voldoen aan de Warenwet. Producenten moeten dus zorgen dat ze zijn voor consumenten. Afspraken over de VOS die gebruikt mogen worden zijn vastgelegd in het oplosmiddelenbesluit en de REACH Verordening (1907/2006/EG) (per stof). Er is ook een Europese verfrichtlijn (2004/42/EG) die per 2010 eisen stelt aan de hoeveelheid VOS in bepaalde verfproducten. Zo beschermt de Europese regelgeving de gezondheid van mensen.

Risicotoelichting

Houd producten die veel VOS bevatten (zoals verf en terpentine) buiten bereik van kinderen. Probeer bij het werken met zulke producten het inademen van VOS te voorkomen, vooral als je zwanger bent. VOS kunnen schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Ventileer altijd goed de ruimte zodat je het inademen van VOS zo veel mogelijk voorkomt.
Producten die gemaakt zijn met behulp van VOS (bijvoorbeeld matrassen) zijn bij veilig om te gebruiken voor baby’s, kinderen en volwassenen. Bij het gebruik van 3D-printers, waarbij VOS kunnen vrijkomen, moet je goed ventileren.