Relevant voor

Toepassing

Lood is een zacht, buigzaam, kneedbaar, blauwgrijs materiaal. Door het hoge soortelijk gewicht, de gemakkelijke verwerking en de lage prijs is lood nog altijd populair. Zo wordt het bij woningen en gebouwen gebruikt om kieren te dichten (loodslabben) en wordt het gebruikt bij glas-in-loodramen. In oplaadbare batterijen en accu’s wordt lood als elektrode gebruikt. In elektronica worden soldeerverbindingen van lood met tin en soms ook zilver gebruikt. Ook worden diverse loodverbindingen gebruikt als PVC- en in glas, keramiek en aardewerk. Onder sportvissers wordt lood veelvuldig gebruikt als vislood.

Actuele stand van zaken

Lood werd vroeger gebruikt in waterleidingen. Sinds 1960 is dit niet meer toegestaan, omdat toen ontdekt werd dat lood vrijkwam uit de leidingen en zeer schadelijk is. De toepassing van lood in verf (zowel in menie als in kleurstoffen) is sinds 1990 in de EU verboden. Vanaf 1993 is er een verbod op het gebruik van loodhagel in de jacht. Jagers gebruiken nu andere metalen zoals zink, staal en bismut. Het gebruik van lood in brandstoffen is sinds 1999 in de EU niet meer toegestaan. Ook is vastgelegd dat lood niet meer in persoonlijke verzorgingsproducten mag worden gebruikt. Het gebruik van lood in verpakkingen is beperkt en vastgelegd in de Richtlijn 2004/12/EG betreffende verpakkingen en verpakkingsafval. Onlangs is in Verordening (EU) 2015/628 betreffende lood en loodverbindingen vastgelegd dat sieraden en (haar)accessoires niet meer dan 0,05% lood mogen bevatten. Tevens is afgesproken dat uit producten die je dagelijks gebruikt en kinderen in hun mond kunnen stoppen niet meer dan 0,05% lood mag loskomen (migreren). Uitzonderingen hierop zijn onder andere kristalglas, natuurlijke (half)edelstenen, email en sleutels en sloten. Het gebruik van zware metalen, waaronder lood, is in de textielindustrie (nog) niet verboden.

Door het gebruik van lood in de bouw, jacht en visserij zijn zowel in stedelijke gebieden, op en nabij bedrijventerreinen, in bermen van drukke wegen, in uiterwaarden van rivieren en op schietterreinen hoge gehalten lood teruggevonden. Deze plekken zijn inmiddels grotendeels gereinigd.

Momenteel wordt er door wetenschappers en de politiek gediscussieerd over het gebruik van lood in PVC en het gebruik van vislood in de sportvisserij. Lood is inmiddels een van de Prioritaire Stoffen onder de Kaderrichtlijn Water. Deze richtlijn heeft als doel de verontreiniging van het watermilieu met lood geleidelijk te verminderen. In de ‘Green Deal Sportvisserij Loodvrij’ is in mei 2018 vastgelegd dat het gebruik van lood in de sportvisserij in 2021 met ten minste 30% gereduceerd moet zijn.

Risicotoelichting

Bij van producten waar lood in zit, zal de hoeveelheid waaraan je wordt blootgesteld onder de gestelde limieten liggen en is er geen .

Lood heeft geen essentiële functie in je lichaam. Bij een te hoge blootstelling aan lood via bijvoorbeeld voedsel, aardewerk, kristalglas, water en lucht kan lood ongewenste effecten op de gezondheid hebben. Zo kan het bijvoorbeeld zorgen voor bloedarmoede en een verhoogde bloeddruk. De blootstelling kan ook leiden tot nierbeschadiging, miskramen, verstoring van de hersenen en het zenuwstelsel en een verminderde vruchtbaarheid bij mannen. Jonge kinderen zijn vooral gevoelig voor lood. Bij kinderen kan lood negatieve effecten hebben op het leervermogen en bijdragen aan gedragsstoornissen als agressie, impulsief gedrag en hyperactiviteit. Lood kan via de moederkoek bij ongeboren kinderen terechtkomen, waar het ernstige schade aan het zenuwstelsel en de hersenen kan toebrengen.

In sommige oude stadswijken is nog lood aanwezig in de bodem. De laatste jaren zijn veel bodemverontreinigingen opgeruimd, maar nog niet op alle plekken. Op plaatsen waar kinderen in contact kunnen komen met lood in de bodem, is het belangrijk om maatregelen te nemen om blootstelling te beperken tot een zo laag mogelijk niveau. Zo kun je je kinderen de handen laten wassen na het spelen en regelmatig je huis stofzuigen. Ook kan de tuin zodanig worden ingericht dat direct contact met de bodem wordt verminderd, bijvoorbeeld een zandbak met schoon zand, een grasmat gelegd op een schone laag grond, en het kweken van groenten in een bak.

Komt voor in

Vislood