Wat moet je weten

Waarom zitten er chemische stoffen in hobby- en klusartikelen?

Als er geen chemische stoffen in deze producten zouden zitten, dan werken ze niet; wasbenzine zou niet reinigen, behangplaksel niet plakken en verf niet uitharden. De verschillende chemische stoffen in hobby- en klusartikelen hebben een duidelijke functie. Het kan een reinigende stof zijn, een , kleefmiddel, vulmiddel of .

Aan welke eisen moeten hobby- en klusartikelen voldoen?

Hobby- en klusartikelen moeten voldoen aan de Europese richtlijn Algemene productveiligheid (2001/95/EG), die is opgenomen in de Warenwet. Dit houdt in dat producenten en importeurs verplicht zijn om ervoor te zorgen dat producten zijn voor consumenten bij . Ook moeten de producten voldoen aan de REACH Verordening (1907/2006/EG). Voor sommige producten is er aanvullende wetgeving, zoals de Europese verfrichtlijn (2004/42/EG). Deze richtlijn stelt eisen aan oplosmiddelen in verf. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht op de naleving van de wet- en regelgeving door bedrijven.

Gevaarsymbolen

Op de verpakking van producten met gevaarlijke ingrediënten staan gevaarsymbolen. Het is belangrijk om te weten wat deze symbolen betekenen, zodat je het product veilig kunt gebruiken. Het gaat om ruitvormige symbolen met de kleuren rood, wit en zwart, die aangeven of een product giftig is, snel ontvlambaar of schadelijk voor het milieu. Op het etiket van oude verpakkingen staan soms nog oranje gevaarsymbolen. Op de website van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit vind je meer informatie over gevaarsymbolen.

Waarschuwingszinnen

Op etiketten van hobby- en klusartikelen lees je soms H- en P-zinnen. Dit zijn waarschuwingszinnen uit de Europese CLP verordening (Classification, Labelling and Packaging oftewel indeling, etikettering en verpakking). H-zinnen geven gevaren (in het Engels ‘hazards’) aan. P-zinnen geven aan dat je voorzorgsmaatregelen moet treffen (‘precautions’). Een voorbeeld van een H-zin is: Zeer licht ontvlambaar. Een voorbeeld van een P-zin is: In goed gesloten verpakking bewaren. Of: Buiten bereik van kinderen houden. Op sommige (oude) verpakkingen van voor 2015 staan soms nog R-zinnen en S-zinnen. Een overzicht van alle waarschuwingszinnen vind je op de website van het RIVM.

Voorzorgsmaatregelen

Gebruik een hobby- en klusartikelen altijd volgens de aanwijzingen op de verpakking. Zo weet je zeker dat je het product veilig gebruikt. Zie de tips voor specifieke voorzorgsmaatregelen die je kan nemen om veilig met hobby- en klusartikelen te werken.

Tips

Lees het etiket

Wees voorzichtig bij het gebruik van hobby- en klusartikelen. Lees voor gebruik altijd het etiket met de gevaarsymbolen en neem de voorzorgsmaatregelen in acht. Op de verpakking staat ook de gebruiksaanwijzing. Als je die volgt, weet je zeker dat je het product veilig gebruikt.

Bescherm jezelf

Gebruik persoonlijke beschermingsmiddelen, zoals handschoenen en een stofmasker, als dit wordt aangeraden op het etiket. Zo voorkom je bijvoorbeeld contact met je huid en adem je minder schadelijke stoffen in.

Voor verven geldt:

  • Ga je verf verspuiten? Gebruik dan een geschikt stofmasker en een veiligheidsbril. Zo voorkom je dat je fijne verfdruppeltjes inademt of in je ogen krijgt.
  • Voorkom bij het schuren dat je stof inademt. Gebruik het liefst een schuurmachine met stofzuiger. Zeker als je bestaande verflagen gaat verwijderen. In de stof die bij schuren vrijkomt, kunnen gevaarlijke stoffen zitten zoals lood of chroom. Bescherm jezelf daarom ook met een stofmasker.

Goed ventileren

Voor veel hobby- en klusartikelen, zoals een 3D-printer, isolatiematerialen, wasbenzine, terpentine en smeermiddelen, geldt dat het goed is om de ruimte waarin je werkt goed te ventileren. Zo adem je minder schadelijke stoffen in.

Buiten bereik van kinderen

Houd hobby- en klusartikelen buiten bereik van kinderen. Helpt je kind je graag, neem dan de juiste voorzorgsmaatregelen en blijf in de buurt.

Ingrediënten

Hobby- en klusartikelen kunnen heel verschillend zijn. Je kunt ze voor verschillende doeleinden gebruiken en in elk middel zitten andere ingrediënten Veel voorkomende ingrediënten zijn: oplosmiddelen, pigmenten, vulstoffen, kleefstoffen en hulpstoffen. Al deze chemische stoffen hebben een eigen functie in het product. Zo kan een oplosmiddel ervoor zorgen dat na verdamping je lijm plakt, zorgen pigmenten voor de kleur en maken conserveermiddelen dat je product niet snel bederft.

Chemische stoffen in hobby- en klusartikelen die vragen oproepen

  • Conserveermiddelen: Deze stoffen worden gebruikt om een product langer houdbaar te houden, bijvoorbeeld CMI/MI in kit of lijm. Je kunt (huid)allergisch zijn voor deze stoffen.
  • Isocyanaten: Deze stoffen zitten bijvoorbeeld in PUR en zorgen ervoor dat PUR schuimt en hard wordt. Bijvoorbeeld methyleendifenyldiisocyanaat. Voor isocyanaten kun je een huidallergie of een luchtwegallergie hebben of ontwikkelen.
  • Chroom-6: Dit kan bijvoorbeeld zitten in producten met een buitenlaag van chroom, in verflagen of verduurzaamd hout. Als je zulke materialen schuurt, slijpt of te zaagt, kan chroom-6 vrijkomen. Ook kan chroom-6 in kleine hoeveelheden in cement voorkomen, omdat het in de grondstoffen zit waaruit cement is gemaakt. Chroom-6 kan kanker veroorzaken als je het inademt of inslikt. Ook kan chroom-6 bij inademen of contact met de huid voor een allergische reactie zorgen.
  • Vluchtige organische stoffen (VOS): In verf zitten vaak VOS. VOS verdampen snel en blijven vervolgens in de lucht hangen. VOS zijn schadelijk voor de gezondheid. Je kunt door het inademen van een grote hoeveelheid VOS last krijgen van luchtwegirritatie, duizeligheid, misselijkheid en een dronken gevoel. Als je elke dag veel VOS inademt, kun je uiteindelijk hersenschade oplopen. Dit heet Organo Psycho Syndroom (OPS) en wordt ook wel de schildersziekte genoemd. Probeer dus altijd zo min mogelijk VOS in te ademen.

Keurmerken en beweringen

Er zijn voor veel hobby- en klusartikelen geen speciale keurmerken of certificeringen. Op etiketten van verf vind je soms wel labels en keurmerken, waarvan producenten sommige zelf toekennen. Op de website van Milieu Centraal vind je een keurmerkenwijzer. Hier zijn onder andere keurmerken te vinden voor de categorie hout en klussen.

Bewaren en weggooien

Bewaren

Bewaar hobby- en klusartikelen buiten bereik van kinderen ook als ze in een kinderveilige verpakking zitten, zoals knoopcelbatterijen, terpentine en wasbenzine. Veel hobby- en klusartikelen zijn lang te bewaren, ook nadat ze geopend zijn geweest. Lees op het etiket hoe je dat het beste kunt doen.

Hoe bewaar ik kwasten of rollers na een verfklus?

Zet gebruikte kwasten met verf op waterbasis in een potje met water of wikkel ze strak in aluminiumfolie. Dat laatste kan ook met rollers. Zo blijven ze een paar dagen goed. Gebruikte kwasten of rollers met verf op terpentinebasis kun je enkele dagen soepel houden door ze in een gesloten plastic zakje in de vriezer te bewaren. Spoel kwasten niet uit onder de kraan en giet geen restjes verf door de gootsteen. Ook niet als je verf op waterbasis is!

Weggooien

Het is niet altijd duidelijk in welke afvalbak je hobby- en klusartikelen weg kunt gooien. Lijm en kit kunnen bijvoorbeeld bij het restafval, terwijl batterijen, smeermiddelen, terpentine en wasbenzine bij het klein chemisch afval gaan. Je kunt het inleveren bij de milieustraat van je gemeente. Verf die over is, gooi je weg bij het klein chemisch afval. Een leeg en opgedroogd blik verf gooi je weg bij het restafval, net zoals opgedroogde kwasten en rollers. Meer informatie over het weggooien van producten vind je op de website van Milieu Centraal.