In het kort.
Isolatie PUR-schuim (voluit polyurethaanschuim) bestaat uit verschillende stoffen, zoals diisocyanaten, polyolen, vlamvertragers, en . Het wordt ook wel PUR-schuim genoemd. PUR-schuim heeft een hoge isolatiewaarde. Houd je aan de veiligheidsvoorschriften als je PUR-schuim gebruikt.
Wat zit er in isolatie PUR-schuim?.
In PUR-schuim zitten veel verschillende stoffen met verschillende functies. Een aantal belangrijke stoffen zijn:
Polyolen: deze stoffen reageren met diisocyanaten en vormen PUR-schuim.
Diisocyanaten: dit zijn reactieve componenten die reageren met polyolen om PUR-schuim te vormen. Een voorbeeld is methyleen diisocyanaat (MDI).
Katalysatoren: deze versnellen de reactie tussen en polyolen. Hierdoor hardt het schuim snel uit.
Vlamvertragers, zoals chloorparaffines: deze zorgen ervoor dat PUR-schuim bij brand niet snel vlam vat.
Blaasmiddelen, zoals hydrofluoro-olefins: deze geven het PUR-schuim zijn karakteristieke, schuimige structuur. Tijdens het uitharden vormen deze stoffen gasbelletjes, waardoor het schuim ontstaat.
Al deze stoffen zitten samen in een spuitbus. Bij het spuiten reageren ze met de blaasmiddelen. Hierdoor ontstaat PUR-schuim. PUR-schuim bestaat uit het polyurethaan.
Ingrediënten
- Hoe vaak zit het er in?
- Veilig te gebruiken?
Blaasmiddel.
-
Hoe vaak zit het er in?
Vaak
Polymeer.
-
Hoe vaak zit het er in?
Vaak
Reactieve component.
-
Hoe vaak zit het er in?
Soms
Vlamvertrager.
-
Hoe vaak zit het er in?
Vaak
-
Hoe vaak zit het er in?
Vaak
Zijn chemische stoffen in isolatie PUR-schuim veilig?.
Tijdens het uitharden kunnen er schadelijke stoffen, zoals diisocyanaten, vrijkomen die tot gezondheidsklachten kunnen leiden. Na het uitharden is PUR-schuim niet meer schadelijk.
Diisocyanaten kunnen bijvoorbeeld astma of andere longaandoeningen, eczeem en netelroos veroorzaken. Contact met diisocyanaten kan ervoor zorgen dat je er allergisch voor wordt. Ben je allergisch voor diisocyanaten? Breng PUR-schuim dan niet zelf aan.
Tips.
Lees het etiket
Lees voor gebruik het etiket en gebruik PUR-schuim volgens de aanwijzingen op de verpakking. Dit is voor alle doe-het-zelfproducten, dus ook voor PUR-schuim, belangrijk en noodzakelijk. Bewaar PUR-schuim spuitbussen buiten het bereik van kinderen. Heb je vragen over het product of het gebruik ervan? Dan kun je contact opnemen met de producent.
Aanwijzingen voor gebruik
Gebruik geen PUR-schuim als je allergisch bent voor diisocyanaten. Deze stoffen kunnen allergieën of allergische reacties veroorzaken. Dit staat op het etiket.
Voorkom direct contact met PUR-schuim door de maatregelen te nemen die op de verpakking of gebruiksaanwijzing staan: draag handschoenen, beschermende kleding en een veiligheidsbril.
Eet, drink of rook nooit tijdens het werken met PUR-schuim.
Bescherm PUR-schuim tegen direct zonlicht en gebruik het tussen de 5°C en 25°C.
Was je handen na gebruik.
Trek kleding uit die door PUR-schuim vies is geworden en was het voordat je het opnieuw draagt. Voorkom bij het uittrekken huidcontact met PUR-schuim.
Ventileer de ruimte waarin je werkt altijd goed. Is er onvoldoende ventilatie? Draag dan beschermend masker met een geschikte gasfilter (type A1).
Online kopen
Let op als je PUR-schuim online bestelt:
Koop je een product bij een Nederlandse webwinkel of webwinkel in het buitenland? Het is altijd goed om op te letten en na te gaan bij wie je iets koopt.
Let extra op bij webwinkels die werken met dropshipping: je bestelt dan een product bij een Nederlandse webwinkel, de webwinkel plaatst daarna dezelfde bestelling bij een leverancier in een ander EU-land of daarbuiten. Deze leverancier stuurt het product dan naar je op. Hierdoor kan de webwinkel niet de kwaliteit van het product controleren. Lees meer over dropshipping op de pagina Wet- en regelgeving.
Koop je zelf een product bij een webwinkel buiten de Europese Unie? Beoordeel het product dan kritisch voordat je het koopt.
Alternatieven.
Naast PUR-schuim zijn er andere isolatiematerialen. Voorbeelden zijn steenwol, glaswol, katoen, hennep, vlas, houtvezel, cellulosevezel, schapenwol, katoen, kokos, lisdodde, kunststof en keramische vezels. Elk materiaal heeft zijn eigen voor- en nadelen. UF-schuim (ureumformaldehydeschuim) wordt soms ook gebruikt. Hierbij zijn er soms zorgen over het vrijkomen van formaldehyde, een stof die schadelijk kan zijn voor de gezondheid. Laat je goed informeren welk materiaal voor jouw werkzaamheden een goede keuze is. Meer informatie kun je vinden op de website van Milieu Centraal.
Verschijningsvormen.
Verschillende soorten PUR-schuim
In de bouwmarkt kun je PUR-schuim spuitbussen kopen. Hiermee kun je bijvoorbeeld deuren en vensters monteren en afdichten, of kieren, voegen en holtes opvullen. Tegenwoordig zijn er ook spuitbussen verkrijgbaar die uit deels gerecycled PUR-schuim bestaan. Bij deze producten is een deel van het schuim gemaakt van hergebruikt materiaal.
Daarnaast gebruiken professionals gespoten PUR-schuim, om bestaande huizen extra te isoleren.
Verder bestaan er PUR-schuimplaten die kant-en-klaar uit de fabriek komen. Deze kun je direct monteren.
Informatie op het etiket.
Keurmerken
Alleen professionals die opgeleid zijn voor het gebruik van gespoten PUR-schuim mogen dit in huizen aanbrengen. Er bestaan instanties (SKG-IKOB en Insula Certificatie) die certificeringen aan bedrijven toekennen. Deze certificeringen laten zien dat bedrijven werken volgens hun richtlijnen voor het aanbrengen van PUR-schuim.
Daarnaast zijn er verschillende keurmerken die iets zeggen over de uitstoot van vluchtige organische stoffen, zoals sommige blaasmiddelen, uit PUR-schuim. Op het etiket kun je onderstaande keurmerken tegenkomen:
-
GEV-EMICODE is een internationaal keurmerk dat aangeeft hoeveel vluchtige organische stoffen (VOS) een product afgeeft in huis. Dit keurmerk wordt uitgegeven door een Duitse branchevereniging (GEV) en is bedoeld voor bouwproducten, zoals lijm en PUR-schuim. Er zijn verschillende EMICODE-klassen: EC1PLUS staat voor ultralage emissies, EC1 voor zeer lage emissies en EC2 voor lage emissies.
-
Het emissielabel is een Frans label dat vooral te vinden op bouwmaterialen en vloerbedekking die in Frankrijk worden verkocht. Dit label geeft aan hoeveel vluchtige stoffen (VOS) een product afgeeft in huis. Emissielabel A+ is de klasse voor producten met de laagste emissie uitstoot.
Beweringen en waarschuwingen
Op PUR-schuim spuitbussen staan vaak vier rood-witte waarschuwingssymbolen (zie hieronder). Daarom is het belangrijk om PUR-schuim altijd te gebruiken volgens de gebruiksaanwijzing op de verpakking. Op de website van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit vind je meer informatie over gevaarsymbolen.
Op PUR-schuim spuitbussen staan de volgende informatie over het gebruik: “Bij personen die al voor diisocyanaat gesensibiliseerd zijn, kunnen bij gebruik van dit product allergische reacties optreden” en “personen die lijden aan astma, eczeem, huidproblemen moeten contact, inclusief huidcontact, met dit product vermijden”.
Ook staat er: “Dit product niet bij slechte ventilatie gebruiken, tenzij een beschermend masker met een geschikt gasfilter (Type A1 overeenkomstig met norm EN 14387) wordt gedragen”.
Op het etiket van PUR-schuim kun je verder onderstaande symbolen tegenkomen:
-
Product kan gemakkelijk vlam vatten als het in contact komt met een ontstekingsbron (brandende sigaret, lucifer, vonk). Zowel vaste stoffen, vloeibare stoffen als gassen kunnen ontvlammen.
-
Product kan bij opname via de mond of de huid of bij inademen mogelijk kankerverwekkend zijn of op een andere manier schadelijk zijn voor de gezondheid, bijvoorbeeld voor de voortplanting.
-
Dit symbool betekent dat het product irritatie of schade kan veroorzaken als je het inslikt, inademt of op je huid krijgt. Lees op het etiket of het product irriterend of schadelijk is, en voor welke delen van het lichaam (huid, ogen, luchtwegen) dit geldt.
-
Producten die schadelijk zijn voor de organismen als ze in het milieu terechtkomen. Deze producten kunnen bijvoorbeeld sterfte van vissen of bijen veroorzaken.
Bewaren en weggooien
Gooi lege PUR-schuim spuitbussen weg bij het klein chemisch afval (kca). Tegenwoordig hoeven producenten dit niet meer op de verpakking te zetten, omdat het kca logo is afgeschaft.
Meer informatie over het weggooien van producten vind je op de website van Milieu Centraal.
Meer informatie.
Hoe werkt PUR-schuim?
PUR-schuim bestaat uit verschillende stoffen, zoals diisocyanaten, polyolen, vlamvertragers, blaasmiddelen en katalysatoren. PUR-schuim in een spuitbus wordt ook wel constructieschuim genoemd. Dit is meestal een zogenaamd 1-component PUR-schuim. De verschillende chemische stoffen van het PUR-schuim zijn dan al in de juiste onderlinge verhouding in de spuitbus voorgemengd. Als je de spuitbus schudt, mengen de stoffen zich en heeft het mengsel automatisch de juiste samenstelling. Bij het spuiten verandert het mengsel in schuim door contact met vocht uit de lucht en de ondergrond waarop je het schuim spuit.
Soms is PUR-schuim in een spuitbus 2-componenten PUR-schuim. Dan is een tweede component (een zogenaamde ‘verharder’) apart gemonteerd in de spuitbus. Door de spuitbus krachtig te schudden vermeng je de verharder met de andere stoffen in de spuitbus. Er is dan geen vocht uit de lucht of de ondergrond nodig voor verharding van het PUR-schuim.
Gespoten PUR-schuim wordt veel door professionals gebruikt om bestaande woningen te isoleren. Dan wordt het PUR-schuim in grote hoeveelheden ter plaatse gemaakt van twee componenten (de diisocyanaat component en de component). Deze twee componenten worden in een groot spuitpistool gemengd, op de juiste temperatuur gebracht en daarna opgespoten.
Niet knutselen met PUR-schuim
PUR-schuim is veilig als je het gebruikt waarvoor het bedoeld is en je de aanwijzingen op de verpakking opvolgt.
Als je PUR-schuim gebruikt om te knutselen gebruik je het product op een andere manier dan waarvoor het bedoeld is. Dat is . Daarvoor is niet beoordeeld dat het veilig is. PUR-schuim mag daarom niet gebruikt worden voor knutselwerken of versiering. Gebruik dus geen PUR-schuim voor bijvoorbeeld een schilderij, tekening of sinterklaassurprise. Door met PUR-schuim te knutselen kan er per ongeluk PUR-schuim terechtkomen op een stuk onbedekte huid. Dit kan huidirritaties of allergische huidreacties veroorzaken.
Is het veilig om mijn huis te laten isoleren met gespoten PUR-schuim?
Wanneer je je huis wilt laten isoleren met PUR-schuim, let er dan op dat je een bedrijf inschakelt dat gecertificeerd is voor het gebruik van gespoten PUR-schuim. Laat het bedrijf ook in de offerte vermelden dat de uitvoering van de isolatie gebeurt volgens de geldende uitvoeringsrichtlijnen. Het is veilig om je huis te laten isoleren met gespoten PUR-schuim als dit op de juiste manier gebeurt. Die juiste manier staat beschreven in het Bouwbesluit en in de uitvoeringsrichtlijnen van certificeringsinstanties. Als bedrijven deze strikte richtlijnen volgen, dan verloopt onder andere de chemische reactie bij de vorming van gespoten PUR-schuim goed en hardt het schuim goed uit. Diisocyanaten kunnen dan niet meer vrijkomen. De kans op gezondheidseffecten is dan klein. Wanneer isoleerders niet volgens de voorschriften werken, is er meer kans op gezondheidsrisico’s.
Wat zegt de wet over PUR-schuim?
PUR-schuim dat in Nederland te koop is moet voldoen aan de Europese wetgeving. De belangrijkste regels hiervoor staan in de Verordening (EU) 2023/988 betreffende algemene productveiligheid. Voor spuitbussen bestaat daarnaast nog de Europese Richtlijn (75/324/EEG). Deze wetgevingen bepalen dat producenten en importeurs ervoor moeten zorgen dat PUR-schuim dat op de markt komt bij veilig is. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht op de naleving van de wet- en regelgeving door bedrijven.
Daarnaast moeten de chemische stoffen in PUR-schuim voldoen aan de REACH Verordening (1907/2006/EG), de Europese richtlijn voor het gebruik van chemische stoffen. Onder andere staat in de wet dat bij verkoop van een product met meer dan 0,1% methyleen diisocyanaat (MDI) verplicht handschoenen moeten worden meegeleverd aan consumenten (bijvoorbeeld aan de binnenkant van het deksel). Sinds augustus 2020 bestaat er een REACH beperking voor professioneel en industrieel gebruik van (meerdere) diisocyanaten. Hierin staat dat professionele gebruikers ook een specifieke opleiding moeten volgen voordat zij PUR-schuim met meer dan 0,1% diisocyanaten mogen gebruiken. Dit staat ook op het etiket van PUR-schuim.
Sinds juli 2020 bestaat er in Nederland extra regelgeving voor isolatie met gespoten PUR-schuim (via het Bouwbesluit 2012, sinds 2024 vervangen door het Besluit bouwwerken leefomgeving, het Bbl). Deze regels zijn bedoeld om de veiligheid van isoleerders en bewoners te garanderen. Zo moeten isoleerders bijvoorbeeld voldoende ventileren tijdens de werkzaamheden en mogen bewoners tijdens de werkzaamheden en twee uur daarna niet in de woning aanwezig zijn. Sinds 2025 zijn er aanvullende eisen voor 2-componenten PUR-schuim die ter plekke wordt gemengd vastgelegd in het Bbl. Deze eisen gelden niet voor het kant-en-klaar PUR-schuim in spuitbussen uit de bouwmarkt. Daarnaast is een informatieplicht ingevoerd. Dit houdt in dat bedrijven moeten melden waar en hoe ze PUR-schuim gebruiken, zodat gemeenten beter toezicht kunnen houden.
