Verschijningsvormen

Speelslijm kun je in verschillende kleuren en soorten kopen. Meestal zit het in een plastic potje. Andere namen voor speelslijm zijn putty of slime.

Wat moet je weten

Wat zegt de wet?

In Europa moet speelgoed – en dus ook slijm – voldoen aan strenge veiligheidseisen. De eisen zijn vastgelegd in de Speelgoedrichtlijn 2009/48/EC. Deze richtlijn zegt dat speelgoed geen gevaar mag opleveren voor de gezondheid van het kind. De Europese Speelgoedrichtlijn is voor Nederland vastgelegd in het Warenwetbesluit Speelgoed. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht op de naleving van de regels. De NVWA houdt geen toezicht op slijm die je zelf maakt.

Waarvan wordt slijm gemaakt?

Slijm bestaat vooral uit polysaccharide guar gum, een kleverige stof uit de zaden van de guarplant. Producenten gebruiken soms natriumtetraboraat om het slijm dikker te maken. Andere slijmsoorten (putty) gebruiken polymeren zoals polyvinylalcohol of polyacrylamide. Om het slijm kleur te geven zitten er kleurstoffen in.

Waarom staan niet alle ingrediënten op de verpakking?

Op de verpakking van speelslijm staan meestal geen ingrediënten vermeld. Dit is ook niet verplicht volgens de Europese veiligheidseisen, enkele geurstoffen uitgezonderd . Wanneer een product een CE-markering heeft, verklaart de producent hiermee dat het aan de Europese regelgeving voldoet.

Stand van zaken

Een aantal Europese landen heeft recent het speelgoedproduct slijm onderzocht. Er zijn in een aantal speelgoedslijmproducten zware metalen en boraatverbindingen gevonden in hoeveelheden die volgens de Speelgoedrichtlijn 2009/48/EC niet in speelgoed mogen zitten. Die producten zijn dan ook van de markt gehaald.

Zelf slijm maken

Op internet vind je veel en verschillende recepten voor het zelf maken van slijm. Vooral kinderen vinden dit leuk om te doen. Veel van de benodigde producten hebben mensen vaak al in huis. In sommige recepten staat dat je borax kunt gebruiken. Borax zit in sommige lenzenvloeistoffen. Blootstelling aan borax kan schadelijk zijn voor de voortplanting. Lenzenvloeistof met een kleine hoeveelheid borax erin is te gebruiken als je het product gebruikt waarvoor het bedoeld is, namelijk voor het inzetten, schoonmaken en bewaren van lenzen. Wanneer je lenzenvloeistof met borax gebruikt voor het maken van slijm gebruik je het product niet waarvoor het bedoeld is. Dan is het niet zeker of het product veilig is. Hoewel je geen acute gezondheidsklachten krijgt van het spelen met slijm waar borax in zit, lijkt het ons niet verstandig om kinderen met zelfgemaakt slijm met borax te laten spelen.

Tips

Online kopen

Koop je slijm online, weet dan dat webshops in de EU-lidstaten, maar ook daarbuiten zich aan Europese regels moeten houden. Koop je via een webshop van buiten de EU-lidstaten, wees je er dan van bewust dat de NVWA niet kan handhaven op deze producten. Je weet dan niet hoe veilig het product is. Als je twijfelt, kun je de producent mailen om de ingrediënten op te vragen.

Tips voor toepassing

Op de verpakking van speelslijm of putty staat vanaf welke leeftijd een kind met het product mag spelen. Dit is vaak een waarschuwing voor verstikkingsgevaar. Kijk naar de vaardigheden van je kind. We raden aan om je kind altijd in de gaten te houden wanneer het met slijm of putty speelt en dat je kind het slijm niet in de mond neemt en opeet. Laat je kind altijd de handen wassen nadat het gespeeld heeft met slijm of putty.

Ingrediënten

Conserveermiddel

  • Hoe vaak zit het er in?
  • Veilig te gebruiken?

Conserveermiddel

  • vaak

In speelgoedslijm zit meestal een conserveermiddel om te voorkomen dat er bacteriën of schimmels in gaan groeien. Dit zouden bijvoorbeeld conserveermiddelen kunnen zijn zoals isothiazolinonen, parabenen, natriumbenzoaat of fenoxyethanol. Van isothiazolinonen is bekend dat herhaaldelijk contact met deze stoffen kan leiden tot een allergie. Als je weet dat je allergisch bent voor deze stoffen, kun je beter het gebruik van producten met conserveermiddelen erin vermijden.

Verdikkingsmiddel

  • Hoe vaak zit het er in?
  • Veilig te gebruiken?

Natriumtetraboraat (borax)

  • vaak

Natriumtetraboraat wordt in speelgoedslijm gebruikt om het dikker te maken. In deze chemische stof zit het element borium. Het speelslijm of putty dat je in de winkel koopt, moet voldoen aan de eisen van de Europese Speelgoedrichtlijn 2009/48/EG. Deze richtlijn stelt onder andere eisen aan de chemische stoffen in speelgoed, waaronder het element borium. De hoeveelheid borium dat uit een vloeibaar/plakkerig speelgoedproduct komt mag niet meer zijn dan 300 mg/kg (migratielimiet). De NVWA houdt hier toezicht op. Natriumtetraboraat kan een effect hebben op de voortplanting. Daarnaast kan het ook huidirritatie veroorzaken. Wanneer speelgoedslijm voldoet aan de norm, is het veilig om mee te spelen.

Polysaccharide guar gom

  • vaak

Guargom of guaran is de basis van guarpitmeel, een ingrediënt dat aan voedsel kan worden toegevoegd. Het is een polysacharide en wordt gewonnen uit de zaden van de guarplant. De levensmiddelenindustrie gebruikt het als verdikkingsmiddel, vulstof en stabilisator in voedsel. Bijvoorbeeld om de structuur van consumptie-ijs te verbeteren, waarbij het er ook voor zorgt dat het ijs minder snel smelt. Guarpitmeel bestaat voor driekwart uit voedingsvezel. Daardoor kun je er voeding meer volume mee geven. Het is in de EU toegelaten als additief (middel dat je kunt toevoegen) voor voedingsmiddelen met nummer E412.

Het wordt ook toegevoegd aan tabaksproducten. En het kan de basis van het speelgoedslijm of putty zijn.

Alternatieven

Veel kinderen vinden het leuk om zelf fluffy slijm te maken. Er wordt vaak een recept gebruikt met (kinder)knutsellijm, scheerschuim en lenzenvloeistof. Vooral borax (natriumtetraboraat), een stof in lenzenvloeistof, kan schadelijk zijn voor de gezondheid. Als je slijm wilt maken, is het beter om dit te doen met yoghurt en maïzena. Bedenk wel dat je dit slijm maar een paar dagen (in de koelkast) kunt bewaren.

Keurmerken en beweringen

Er zijn geen keurmerken speciaal voor slijm.
Op de website van Milieu Centraal is een keurmerkenwijzer te vinden. Hierin worden veel keurmerken op het gebied van duurzaamheid en milieu genoemd en uitgelegd.

Op verpakkingen vind je wel de CE-markering. CE-markering staat voor Conformité Européenne. Het is een markering waarmee een producent duidelijk maakt dat zijn product voldoet aan de Europese wetgeving en met succes een eventuele keuring kan doorstaan. Dit is een verplichte markering. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht of producenten en importeurs zich aan de wettelijke eisen houden.

Bewaren en weggooien

Slijm kan worden weggegooid bij het restafval.

Wil je tips voor het verminderen van afval, kijk dan op de website van Milieu Centraal.