Verschijningsvormen

Houten speelgoed kan gemaakt zijn van verschillende houtsoorten. Voorbeelden zijn beukenhout en vurenhout. Het voordeel van beukenhout is dat het minder splintert dan vurenhout. Er is massief houten speelgoed te koop (gemaakt uit een stuk hout), maar ook speelgoed dat is gemaakt van triplex of multiplex platen. Deze platen bestaan uit op elkaar gelijmde plankjes. Houten speelgoed kan geverfd, gelakt of geolied zijn.

Wat moet je weten

Wat zegt de wet?

In Europa moet speelgoed, dus ook houten speelgoed, voldoen aan strenge veiligheidseisen. Deze eisen zijn vastgelegd in de Europese Speelgoedrichtlijn (2009/48/EG). In deze richtlijn staat dat speelgoed geen gevaar mag opleveren voor de gezondheid van het kind. De Europese Speelgoedrichtlijn is in Nederland opgenomen in het Warenwetbesluit Speelgoed. Producenten en importeurs moeten ervoor zorgen dat houten speelgoed dat op de markt komt is. De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht op de naleving van de wettelijke eisen voor producenten en importeurs. 

Sinds 2013 staan er in de Europese Speelgoedrichtlijn strengere eisen voor de hoeveelheid verschillende, schadelijke metalen die uit speelgoed mogen vrijkomen (migreren). In de NEN norm EN-71-3 staat hoe het vrijkomen van deze metalen gemeten kan worden. Soms staat deze norm op de verpakking van houten speelgoed (of kinderveilige verf) vermeld. Dit betekent dat de hoeveelheid schadelijke metalen die uit de verflaag vrijkomt voldoet aan de Europese Speelgoedrichtlijn. Daar moet al het speelgoed aan voldoen. Dat het speelgoed voldoet aan de NEN norm EN71-3 hoeft dus niet op de verpakking te staan. 

Welke chemische stoffen zitten er in houten speelgoed?

Chemische stoffen die in houten speelgoed kunnen zitten zijn (zware) metalen en formaldehyde. Als houten speelgoed geverfd is, zitten er vaak (zware) metalen, zoals zink, aluminium, barium, mangaan, strontium en lood in de verflaag. Deze metalen zitten bijvoorbeeld in kleurstoffen en hulpstoffen (zoals drogers en anti-velmiddel), die in verf zitten. Als kinderen sabbelen aan houten speelgoed, kunnen ze met hun tandjes delen van de verflaag van het speelgoed schrapen en stukjes verf inslikken. Metalen mogen maar in hele kleine hoeveelheden uit de verflaag van houten speelgoed vrijkomen. Deze kleine hoeveelheden zijn niet schadelijk voor de gezondheid van het kind. De chemische stof formaldehyde kan in houten speelgoed zitten waarvan onderdelen aan elkaar zijn gelijmd of in houten speelgoed gemaakt van triplex of multiplex plankjes. Het eventueel vrijkomen van formaldehyde levert geen gevaar op voor kinderen. Kinderen kunnen dus veilig spelen met houten speelgoed waarin (zware) metalen of formaldehyde zit(ten).

Is houten speelgoed veiliger dan plastic speelgoed?

Houten speelgoed is niet per se veiliger dan plastic speelgoed. Uit zowel houten speelgoed (met of zonder verflaag) als uit plastic speelgoed kunnen chemische stoffen vrijkomen. Dit zijn hele kleine hoeveelheden, die geen gevaar mogen opleveren voor de gezondheid van het kind.

Zelf houten speelgoed verven?

Niet elke verf is geschikt om kinderspeelgoed mee te verven. Uit sommige verf kan een te hoge hoeveelheid (zware) metalen uit de verflaag vrijkomen, als een kind op het speelgoed sabbelt. Het vrijkomen van te hoge hoeveelheden (zware) metalen uit houten speelgoed kan schadelijk zijn voor de gezondheid. Er is kindvriendelijke of kindveilige verf te koop die voldoet aan de NEN norm EN71-3. Het wil niet zeggen dat verf waar deze norm niet op de verpakking staat onveilig is om speelgoed mee te verven. Je kunt contact opnemen met de producent om navraag te doen. Zorg voor een goede hechting van de verf op het speelgoed, zodat deze niet afbladdert. Zorg er ook voor dat de verf de tijd krijgt om uit te harden. Uitharden duurt langer dan drogen. Hoe lang het uitharden duurt, staat op de verfverpakking.

Tips

Let extra op als je online houten speelgoed bestelt:

  1. Online producten kopen bij Nederlandse webwinkel: doorgaans veilig.
  2. Online producten kopen bij webwinkel binnen de Europese Unie: doorgaans veilig.
  3. Online producten kopen bij webwinkel buiten de Europese Unie: mogelijk onveilig.

Lees het etiket

Op het etiket staan soms belangrijke keurmerken en of het geschikt is voor kinderen van een bepaalde leeftijd.

Ingrediënten

Kleurstof

  • Hoe vaak zit het er in?
  • Veilig te gebruiken?

Kleurstoffen

  • Vaak

Kleurstoffen zorgen ervoor dat de verflaag op houten speelgoed zijn kleur krijgt. Houten speelgoed dat geverfd is, is veilig te gebruiken.

Vluchtige organische stoffen

  • Hoe vaak zit het er in?
  • Veilig te gebruiken?

Formaldehyde

  • Soms

Formaldehyde kan in houten speelgoed zitten waarvan onderdelen aan elkaar gelijmd zijn of in houten speelgoed gemaakt van triplex of multiplex plankjes. Het eventueel vrijkomen van formaldehyde tijdens het spelen met houten speelgoed levert geen gevaar op voor kinderen. Kinderen kunnen dus veilig spelen met houten speelgoed waar formaldehyde in zit.

Meer info over formaldehyde

Zware metalen

  • Hoe vaak zit het er in?
  • Veilig te gebruiken?

Zware metalen

  • Vaak

Zware metalen zijn chemische stoffen zoals zink, barium, mangaan, strontium en lood. In de verflaag op houten speelgoed kunnen hele kleine hoeveelheden van deze stoffen voorkomen. Binnen de EU zijn er regels over de hoeveelheid zware metalen die uit de verflaag mogen vrijkomen, zodat ze geen gevaar vormen voor de gezondheid van kinderen.

Meer info over zware metalen

Keurmerken en beweringen

Op verpakkingen van houten speelgoed vind je soms het FSC-keurmerk. Meer informatie over dit keurmerk vind je op de pagina Speelgoed.

Niet geschikt voor kinderen jonger dan 3 jaar

Omdat jonge kinderen dingen in hun mond stoppen, moet houten speelgoed voor kinderen tot drie jaar aan een aantal extra eisen voldoen. Op de verpakking van speelgoed dat niet bestemd is voor kinderen jonger dan drie jaar, maar wel aantrekkelijk kan zijn voor kinderen jonger dan drie jaar, moet een waarschuwing staan. Bijvoorbeeld: 'Niet geschikt voor kinderen jonger dan 36 maanden' of 'Niet geschikt voor kinderen jonger dan drie jaar', of je ziet het logo erop staan. Is speelgoed duidelijk niet geschikt voor kinderen jonger dan drie jaar, dan hoeft dit er niet op te staan.

CE-markering

Al het speelgoed dat op de markt is in Nederland en Europa moet voorzien zijn van de CE-markering. CE-markering staat voor Conformité Européenne. Het is een merkteken waarmee een producent duidelijk maakt dat zijn product voldoet aan de Europese wetgeving en met succes een eventuele keuring kan doorstaan.

Bewaren en weggooien

Houten speelgoed waarmee een kind niet meer speelt, kun je doorgeven aan anderen of wegbrengen naar een kringloopwinkel. Is het kapot en wil je het weggooien? Dan kan het bij het restafval. Kijk voor meer informatie over het weggooien van producten op de website van Milieu Centraal.