Verschijningsvormen

Vingerverf is verkrijgbaar in potjes, flesjes en tubes. Op de verpakking staat vaak vanaf welke leeftijd een kind ermee mag spelen.

Wat moet je weten

Wat zegt de wet?

In Europa moet speelgoed, en dus ook vingerverf, voldoen aan strenge veiligheidseisen. De eisen zijn vastgelegd in de Speelgoedrichtlijn 2009/48/EC. In deze richtlijn staat dat speelgoed geen gevaar mag opleveren voor de gezondheid van het kind. De Europese Speelgoedrichtlijn is voor Nederland vastgelegd in het Warenwetbesluit Speelgoed. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit controleert of speelgoed hieraan voldoet. 

Daarnaast is er een Europese norm voor vingerverf (NEN-EN 71-7:2014+A2:2018). Hierin staat onder andere welke kleurstoffen en conserveermiddelen in vingerverf mogen zitten. Ook staat in deze norm hoeveel van deze stoffen in de verf mag zitten en hoe dat getest wordt. Om te voorkomen dat kinderen vingerverf opeten, moet er een bitterstof worden toegevoegd aan vingerverf. Deze norm beschrijft ook aan welke eisen de verpakking moet voldoen. Zo moet er bijvoorbeeld een waarschuwing op staan dat kinderen onder de 3 jaar alléén onder toezicht van volwassenen met vingerverf mogen spelen.  

Wat zit er in vingerverf? 

Vingerverf is verf op waterbasis. Er zitten chemische stoffen in die voor de kleur zorgen (kleurstoffen) en stoffen die het smeerbaar maken (verdikkingsmiddelen). Ook zitten er conserveermiddelen in om de groei van bacteriën, schimmels en gisten tegen te gaan, waardoor de verf langer houdbaar blijft. De producent moet ook een bittere stof toevoegen om te voorkomen dat kinderen vingerverf inslikken.

Waarom staan niet alle ingrediënten op de verpakking?

Op de verpakking van vingerverf staan ingrediënten vermeld, maar deze lijst is vaak niet compleet. Dit is ook niet verplicht volgens de Europese veiligheidseisen. Ingrediënten die een kunnen opleveren, moeten wel op de verpakking worden vermeld. Denk aan geurstoffen waarvoor je allergisch kunt zijn. Ook alle conserveermiddelen moeten verplicht op de verpakking staan. De overige ingrediënten, zoals water en kleurstof, zijn in principe en hoeven daarom niet op de verpakking te staan. 

Stand van zaken

In 2015 onderzocht de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) bij 29 vingerverfproducten of ze aan de wettelijke eisen voldeden. Zo werd voor een aantal chemische stoffen gekeken of ze in de vingerverfproducten zaten. Ook werd gekeken hoeveel er dan in zat. Vijf van de 29 producten voldeden niet aan deze eisen. Sommige producten bevatten het BIT, dat niet is toegestaan in vingerverf. In andere producten zat teveel CMI of MI, of te veel nitrosamines. Deze producten zijn toen van de markt gehaald. Ook werd gecontroleerd of het etiket voldeed aan de eisen. Bij veel producten moest toen de informatie op de verpakking worden aangepast. Vaak ontbrak de tekst ‘Waarschuwing! Voor kinderen jonger dan 3 jaar gebruiken onder toezicht van volwassenen’. Dit moet altijd op de verpakking van vingerverf staan. De producten waarvan het etiket niet voldeed aan de eisen, zijn ook van de markt gehaald. 

De NVWA houdt in de gaten of producenten en importeurs zich aan de eisen houden die er aan vingerverf worden gesteld.

Tips

Online kopen

Veel soorten vingerverf zijn alleen verkrijgbaar via webwinkels. Dit maakt het lastig de informatie op de verpakking voor aankoop te bekijken. Vaak is het mogelijk de producent te mailen en de ingrediëntenlijst op te vragen.

Let extra op als je online vingerverf bestelt:

  1. Online producten kopen bij Nederlandse webwinkel: doorgaans veilig.
  2. Online producten kopen bij webwinkel binnen de Europese Unie: doorgaans veilig.
  3. Online producten kopen bij webwinkel buiten de Europese Unie: mogelijk onveilig.

Tips voor veilig gebruik

Op de verpakking van vingerverf staat vanaf welke leeftijd een kind met het product mag spelen. Dit is een richtlijn. Kijk naar de vaardigheden van je kind. We raden aan om je kind altijd in de gaten te houden wanneer het met vingerverf speelt. 

Ingrediënten

Bitterstof

  • Hoe vaak zit het er in?
  • Veilig te gebruiken?

Denatoniumbenzoaat

  • Vaak

Deze stof heeft een vieze bittere smaak. Het zorgt ervoor dat kinderen de verf niet in hun mond stoppen. Ook wel bekend als Bitrex, deze stof heeft een extreem vieze smaak.

Meer info over denatoniumbenzoaat

Conserveermiddel

  • Hoe vaak zit het er in?
  • Veilig te gebruiken?

2-Fenoxyethanol

  • Vaak

Deze stof zorgt ervoor dat het product langer houdbaar is. Het vertraagt de groei van bacteriën waardoor het product minder snel bederft. Vingerverf met 2-fenoxyethanol erin is veilig te gebruiken.

Meer info over 2-fenoxyethanol

BIT

  • Soms
Relevant voor
Mensen met een allergie

BIT is een conserveermiddel dat in sommige vingerverf zit. Maar volgens de Europese norm voor vingerverf mag er geen BIT in zitten, omdat je er een allergie voor kunt opbouwen. Uit onderzoek van de NVWA blijkt dat het soms wel in vingerverf voorkomt.

Meer info over bit

CMI/MI

  • Soms
Relevant voor
Mensen met een allergie

CMI/MI is een veelgebruikt conserveermiddel. Het zorgt dat de vingerverf langer houdbaar is. Als je allergisch bent voor CMI/MI kun je het beste kiezen voor vingerverf zonder CMI/MI.

Meer info over cmi/mi

Kaliumsorbaat

  • Soms

Deze stof, werkt als conserveermiddel. Het wordt in sommige vingerverfproducten gebruikt. Kaliumsorbaat werkt vooral tegen schimmels, maar bijna niet tegen bacteriën.

Meer info over kaliumsorbaat

Methylparabeen

  • Soms

In sommige vingerverfproducten zit methylparabeen. Methylparabeen is een conserveermiddel. Je kunt vingerverf met methylparabeen erin veilig gebruiken. Er wordt op dit moment wel veel onderzoek gedaan naar de invloed van parabenen op de gezondheid. Onderzocht wordt of blootstelling aan grote hoeveelheden parabenen schadelijk is voor de gezondheid.

Meer info over methylparabeen

Sorbinezuur

  • Soms

Sorbinezuur is een natuurlijk voorkomend conserveermiddel en zorgt ervoor dat het product langer houdbaar is.

Meer info over sorbinezuur

Organische verbinding

  • Hoe vaak zit het er in?
  • Veilig te gebruiken?

Nitrosamines

  • Soms

Vingerverf kan nitrosamines bevatten. Dit zijn ongewenste stoffen die niet bewust worden toegevoegd, maar onbedoeld kunnen voorkomen in de grondstoffen. Nitrosamines zijn kankerverwekkende stoffen. In vingerverf mag dan ook maar een zeer kleine hoeveelheid nitrosamines voorkomen.

Meer info over nitrosamines

Alternatieven

Op internet vind je verschillende mogelijkheden om zelf vingerverf te maken. Voorbeeld is het kleuren van yoghurt met voedingskleurstof. Ook scheerschuim aankleuren wordt genoemd als alternatief. Het gebruik van scheerschuim om mee te verven is van scheerschuim. Voor dit onbedoelde gebruik is het product niet getest en daarom is niet met zekerheid te zeggen of het veilig is om het op deze manier te gebruiken. Meer hierover lees je bij het product scheerschuim.

Keurmerken en beweringen

Er zijn geen keurmerken speciaal voor vingerverf. Op verpakkingen vind je soms wel de volgende keurmerken:

  • CE-markering. CE-markering staat voor Conformité Européenne. Het is een merkteken waarmee een producent duidelijk maakt dat zijn product voldoet aan de Europese wetgeving en met succes een eventuele keuring kan doorstaan. 
  • Ecologo. Dit is het certificaat dat gegeven wordt aan producenten die een lage impact hebben op het milieu. Om het logo te mogen gebruiken, moeten producenten het product laten testen door een onafhankelijke organisatie. Producenten betalen voor het mogen gebruiken van het logo. 

Op de website van Milieu Centraal is een keurmerkenwijzer te vinden. In deze wijzer kun je veel informatie vinden over keurmerken op het gebied van duurzaamheid en milieu. 

Op verpakkingen van vingerverf staan soms beweringen. De verf is ‘vrij van parabenen’, ‘glutenvrij’ of ‘makkelijk uitwasbaar’. Dit zijn aanbevelingen die producenten zelf op de verpakking mogen zetten. 

Bewaren en weggooien

Je kunt vingerverf weggooien bij het restafval. De (lege) plastic verpakking kan bij het plastic. 

Wil je tips voor het verminderen van afval, kijk dan op de website van Milieu Centraal.