Verschijningsvormen

Wierook is te koop in verschillende vormen. De meest gebruikte vorm van wierook in Europa is het wierookstokje, maar er zijn ook wierookkegeltjes te koop.

Wat moet je weten

Wat zit er in wierook?

Wierook is een mengsel van gedroogde kruiden, , hars en houtpoeder. Dit wordt om een wierookstokje van bamboe of hout aangebracht. In wierookkegeltjes zitten dezelfde stoffen als in wierookstokjes, maar hier is het mengsel tot een kegeltje gerold in plaats van om een stokje.

  • In wierook worden veel kruidenmengsels gebruikt. Daarnaast worden er soms geurstoffen toegevoegd. Het is niet bekend welke kruiden en geurstoffen er precies in wierook zitten. Dit kan verschillen per type wierook. Producenten van wierrookproducten zijn niet verplicht om de ingrediënten op de verpakking te zetten.
  • Hars bindt de houtpoeders en het kruidenmengsel en zorgt ervoor dat dit mengsel aan het wierookstokje blijft kleven. Harsen worden gemaakt van de bast van bomen en zorgen samen met kruiden en geurstoffen voor de geur.
  • De houtpoeders in wierook, zoals zaagsel en dennennaalden, zitten in wierook vanwege hun brandbaarheid, omdat de kruiden meestal niet uit zichzelf branden.

Soms worden er stoffen toegevoegd om de snelheid van het branden te regelen. Talk kan de verbranding vertragen en salpeterzuur kan de verbranding te versnellen. Sommige wierookstokjes worden gedipt in een essentiële olie, welke zorgt voor extra geur.

Welke schadelijke stoffen komen vrij bij het branden van wierook?

Bij het branden van wierook komen schadelijke stoffen bij. Wanneer het smeult, vindt er onvolledig verbranding plaats. De volgende schadelijk stoffen kunnen dan vrijkomen:

  • Vluchtige organische stoffen (VOS), zoals benzeen en formaldehyde. De concentratie formaldehyde in de ruimte tijdens en na het branden van wierook kan irriterend zijn voor de ogen en longen. Twee andere VOS, benzeen en tolidine, kunnen bij langdurig en veelvuldig branden van wierook het risico op kanker verhogen. Ook kun je van VOS last krijgen van duizeligheid, hoofdpijn en vermoeidheid.
  • Koolmonoxide. Bij het branden van wierook kan er koolmonoxide ontstaan.
  • Zware metalen en polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAKs). Er zijn zorgen over het vrijkomen van deze stoffen uit wierook. Tot nu toe is het onbekend in hoeverre bepaalde hoeveelheden vrijgekomen PAKs en metalen effect hebben op de gezondheid.
  • Fijnstof. Fijnstof draagt bij aan de luchtvervuiling in huis. Hoge fijnstofconcentraties binnenshuis kunnen op den duur longschade veroorzaken.
  • Geurstoffen. In sommige wierookproducten zitten geurstoffen waar je allergisch voor kunt zijn bij contact op de huid. Mogelijk kan een allergie ook optreden wanneer je deze geurstoffen inademt, maar hier is nog weinig over bekend.

Bij het gebruik van producten die branden binnenshuis, zoals wierook en kaarsen, is het belangrijk om goed te ventileren. Daarmee verlaag je de concentraties aan schadelijke stoffen die vrijkomen bij verbranding. Wanneer je merkt dat je ogen, neus of keel geïrriteerd raken tijdens het branden van wierook, is het verstandig om geen wierook meer te branden.

Wat zegt de wet?

Wierook moet voldoen aan de Europese richtlijn Algemene productveiligheid (2001/95/EC). Dit houdt in dat producenten en importeurs verplicht zijn om ervoor te zorgen dat producten bij zijn voor consumenten. Daarnaast moet wierook voldoen aan de Warenwet. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht op de naleving van de wettelijke eisen door producenten en importeurs.

In de NEN normen EN-16738 en EN-16739 staat beschreven hoe de uitstoot van een aantal stoffen die vrijkomen bij het branden van wierook gemeten en uitgerekend kan worden. De mate van uitstoot van de stoffen door het branden van wierook kan dan vergeleken worden met richtlijnen over de luchtkwaliteit binnenshuis opgesteld door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Als wierook aan de NEN normen voldoet, blijft de luchtconcentratie van bepaalde stoffen die vrijkomen bij het branden van wierook onder de maximaal geadviseerde concentraties. De NEN norm staat dan op de verpakking vermeld. Producenten van wierook zijn niet verplicht om aan deze norm te voldoen.

Tips

Hoe kun je blootstelling aan schadelijke stoffen beperken bij het branden van wierook?

Bij het gebruik van producten die branden binnenshuis, zoals wierook en kaarsen, zijn gezondheidseffecten niet uit te sluiten. Enkele tips om de blootstelling aan schadelijke stoffen te beperken bij het brand van wierook:

  • Ventileer de ruimte tijdens of na het branden van wierook goed om de concentraties stoffen die door de verbranding vrij zijn gekomen te verlagen:
    • Zet een raam open
    • Open een binnendeur
  • Steek bij voorkeur niet vaker dan één keer per dag een wierookstokje aan
  • Adem de rook niet direct in
  • Let er ook op dat je niet tegelijkertijd kaarsen brandt of de open haard aansteekt. Daarmee verhoog je de totale blootstelling aan mogelijk schadelijk stoffen, die veroorzaakt worden door de verbranding.

Let extra op als je wierook online bestelt:

  • Online producten kopen bij Nederlandse webwinkel: doorgaans veilig.
  • Online producten kopen bij webwinkel binnen de Europese Unie: doorgaans veilig.
  • Online producten kopen bij webwinkel buiten de Europese Unie: mogelijk onveilig.

Ingrediënten

In deze ingrediëntenlijst zie je per stof of deze veilig is.

Alternatieven

Geurkaarsen worden vaak als alternatief voor wierook gezien, maar bij het branden hiervan komen ook schadelijke stoffen vrij.  Ook in andere, niet brandbare, luchtverfrissers kunnen schadelijke stoffen zitten. Als je deze producten gebruikt, is het ook belangrijk om altijd goed te ventileren.

Informatie op het etiket

Keurmerken

Er zijn geen specifieke keurmerken of certificeringen speciaal voor wierook.

Beweringen en waarschuwingen

Soms staan er beweringen op de verpakking, zoals “100% natuurlijk” of “handgemaakt". Dit zijn beweringen die producenten er zelf op mogen zetten.

Op de verpakking staat ook bijna altijd een waarschuwing voor brandgevaar. Houd wierook daarom uit de buurt van brandbare materialen, zoals gordijnen, en buiten het bereik van kinderen en huisdieren.

Wierookproducten bevatten verder bijna altijd een instructie waarin wordt uitgelegd dat je wierook niet direct moet inademen en dat je de ruimtes waarin je wierook brandt moet ventileren. Soms kun je de onderstaande pictogrammen tegenkomen. Producenten zijn niet verplicht deze pictogrammen te gebruiken. Je kunt ook andere, soortgelijke pictogrammen tegenkomen.

  • Dit symbool geeft aan dat je het product niet direct moet inademen.

  • Dit symbool geeft aan dat je de ruimte moet ventileren bij gebruik van het product.

Bewaren en weggooien

Op de verpakking staat dat wierook is schadelijk voor het milieu is. Het is daarom belangrijk om de afgekoelde as en andere overblijfselen weg te gooien bij het restafval.

Meer informatie over het weggooien van producten vind je op de website van Milieu Centraal.