Toepassing

Titaniumdioxide is een poedervormige stof die meestal als witte kleurstof in verschillende producten zit. Denk bijvoorbeeld aan zonnebrandproducten, latexverf of tandpasta. Titaniumdioxide zorgt ervoor dat een product wit kleurt. In zonnebrandproducten wordt de stof ook gebruikt als UV-filter. Het beschermt je huid tegen schadelijke UV-straling van de zon. Titaniumdioxide komt als UV-filter voor in de vorm van nanodeeltjes, omdat kleinere deeltjes titaniumdioxide beter werken als UV-filter. Deze nanodeeltjes zijn niet wit, maar kleurloos. 

Titaniumdioxide kan ook als UV-filter in textiel zitten, zoals in UV-beschermende (zwem)kleding, outdoor (sport)kleding of in de bekleding van autostoelen of banken of in gordijnen. Het houdt de UV-straling tegen en zorgt ervoor dat het textiel minder snel verkleurt door het zonlicht. Ook kan titaniumdioxide vanwege de antibacteriële werking worden toegepast, bijvoorbeeld bij de bereiding van drinkwater. Titaniumdioxide komt daarbij niet in het drinkwater terecht.

Op staat titaniumdioxide vaak aangeduid als CI 77891. Titaniumdioxide zit ook in medicijnen en voedingsmiddelen, zoals snoep, koffiecreamer, bak- en taartdecoratieproducten en witte sauzen. Bij voedingsmiddelen staat titaniumdioxide op de verpakking in de ingrediëntenlijst vaak vermeld als E171.

Actuele stand van zaken

Nieuwe inzichten over titaniumdioxide in voedsel

De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) besloot op 6 mei 2021 dat het niet zeker is of het gebruik van titaniumdioxide (E171) in voedsel is. Meer hierover lees je op de website van het RIVM.

Titaniumdioxide verdacht van het veroorzaken van kanker bij inademing

Titaniumdioxide wordt verdacht van het veroorzaken van kanker als je het inademt. Het gaat hierbij om poedervormig titaniumdioxide dat 1% of meer deeltjes bevat die kleiner zijn dan 10 micrometer dat is. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen in verf of poedercoatings, waarbij je bij het spuiten druppels kan inademen als je geen beschermingsmiddelen gebruikt. De verdenking geldt alleen als je titaniumdioxide inademt, niet wanneer je het inslikt of wanneer het contact maakt met je huid. Voor andere typen titaniumdioxide geldt deze verdenking op het veroorzaken van kanker niet. 

Wat is het verschil tussen titaniumdioxide en titaniumdioxide [nano]?

Titaniumdioxide heeft een kenmerkende witte kleur. Dit komt doordat de stof bestaat uit deeltjes met een bepaalde grootte. Als titaniumdioxide uit kleinere deeltjes bestaat, wordt de term ‘[nano]’ toegevoegd. Deze nanodeeltjes van titaniumdioxide geven geen witte kleur, maar zijn wel geschikt als UV-filter. De toevoeging '[nano]' moet op het etiket staan als de stof voor meer dan de helft uit deze kleine deeltjes bestaat. In bijvoorbeeld zonnebrand kan zowel titaniumdioxide zitten als titaniumdioxide [nano]. In het eerste geval wordt je huid een beetje wittig na het insmeren, maar met titaniumdioxide [nano] gebeurt dit niet. Met titaniumdioxide [nano] kan je in zonnebrand een hogere beschermingsfactor (SPF) bereiken dan met gewone titaniumdioxide. De nanovorm van titaniumdioxide zit vaak ook in UV-werend textiel.

Geen titaniumdioxide [nano] in sprays

Sprays zijn meestal spuitbussen waar onder druk een nevel uitkomt. Dat is iets anders dan een verpakking met een pompje waarmee je wat crème omhoog pompt. In sprays, zoals zonnebrand spray, mag geen titaniumdioxide [nano] zitten. Zonnebrand sprays produceren hele kleine druppels die je makkelijk inademt en zo in je longen krijgt. Onder wetenschappers is er nog discussie over hoe risicovol het inademen van titaniumdioxide [nano] is. Daarom mag er in sprays geen titaniumdioxide zitten. Er is geen voor het op de huid smeren van titaniumdioxide, want titaniumdioxide kan niet via de huid in het lichaam terechtkomen. Andere sprays, zoals haarlak, kunnen wel titaniumdioxide bevatten, maar zijn veilig te gebruiken omdat er een ander type titaniumdioxide in zit dat geen risico voor je gezondheid vormt.

Inslikken van titaniumdioxide

Titaniumdioxide (zonder de toevoeging ‘[nano]’) bestaat vaak ook voor een klein deel uit nanodeeltjes. Deze ontstaan bij de productie. Daardoor kun je bijvoorbeeld via het inslikken van medicijnen en voedsel wel nanodeeltjes van titaniumdioxide binnenkrijgen. Ook tandpasta kan titaniumdioxide bevatten, en kleine kinderen slikken vaak hun tandpasta in. Van de titaniumdioxide die je inslikt neemt je lichaam maar een heel klein deel op. Er is aangetoond dat titaniumdioxide zich na inslikken kan ophopen in je lichaam. Deze ophoping betekent niet automatisch dat er een gezondheidsrisico is, maar wel dat hier goed door wetenschappers naar gekeken moet worden.

Risicotoelichting

Bij zijn consumentenproducten met titaniumdioxide erin veilig voor zowel baby’s als kinderen en volwassenen. Dit geldt wanneer titaniumdioxide in contact komt met je huid, want titaniumdioxide kan niet via de huid in het lichaam terechtkomen.  

Titaniumdioxide wordt verdacht van het veroorzaken van kanker als je het inademt. Het gaat hierbij om poedervormig titaniumdioxide dat 1% of meer deeltjes bevat die kleiner zijn dan 10 micrometer dat verdacht kankerverwekkend is. De verdenking geldt alleen als je titaniumdioxide inademt, niet wanneer je het inslikt of wanneer het contact maakt met je huid.

Over de mogelijke gezondheidsrisico’s na het inslikken van titaniumdioxide, bijvoorbeeld via tandpasta, voedingsmiddelen en voedingssupplementen weten we nog te weinig om een advies te geven. Er is meer informatie nodig over de opname in het lichaam, ophoping in weefsels en mogelijke schadelijkheid. Het is niet zeker dat het gebruik van titaniumdioxide (E171) in voedsel veilig is. Meer hierover lees je op de website van het RIVM.