Verschijningsvormen

Ringen, kettingen, armbanden, oorbellen, enkelbandjes, piercings. We dragen ze om onszelf te verfraaien en/of iets van onze persoonlijkheid of status te benadrukken. Vaak zijn sieraden gemaakt van edelmetalen zoals goud, zilver en platina, of van minder kostbare metalen zoals titanium, zirkonium, edelstaal en palladium. Andere typen materiaal die gebruikt worden zijn bijvoorbeeld schelpen, keramiek, textiel, leer, plastic of glas.

Wat moet je weten

Wat zegt de wet over chemische stoffen in sieraden?

Sieraden komen vaak in contact met de huid. Hierdoor wordt de huid een beetje blootgesteld aan stoffen die in het sieraad verwerkt zijn. Het gebruik van zware metalen in sieraden is in zeer beperkte mate toegestaan. In Nederland moeten sieraden voldoen aan de Warenwet en de Europese eisen ten aanzien van het gebruik van chemische stoffen zoals cadmium, lood en nikkel. In de REACH Verordening (1907/2006/EG) is vastgelegd wat de maximale toegestane hoeveelheid van deze zware metalen in sieraden mag zijn. Ook producenten en importeurs moeten ervoor zorgen dat sieraden die op de markt komen zijn. De Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit houdt toezicht op de naleving van de wettelijke eisen door producenten en importeurs.  

Waarom zitten er andere metalen in gouden sieraden?

Zuiver goud is te zacht om sieraden van te maken. Om het sterker te maken wordt het gemengd met andere metalen, zoals koper, palladium en zilver. Dit heet: legeren. Door toevoeging van koper, palladium of zilver kan ook de kleur van het goud worden beïnvloed. Zo krijg je roségoud of witgoud.

Contactallergie

Sieraden kunnen chemische stoffen bevatten die een allergische reactie van de huid kunnen veroorzaken. Eén van de meest voorkomende vormen van is nikkelallergie. Een rode, schilferende, jeukende huid zijn de symptomen daarvan. Als je eenmaal allergisch bent voor nikkel, dan kan een klein beetje nikkel al genoeg zijn om huidklachten te krijgen. Let bij het kopen van sieraden dan op de zuiverheid. Hoe zuiverder het edelmetaal hoe minder nikkel het bevat. Uit gouden of zilveren sieraden met een hoog gehalte komt meestal geen nikkel vrij.  

Echt of niet?

Gouden, zilveren en platina sieraden die echt zijn, zijn meestal voorzien van een gegraveerd keurteken. Wanneer sieraden en voorwerpen van edelmetaal in Nederland worden verhandeld, moeten deze volgens de Waarborgwet voorzien zijn van een keurteken dat is afgegeven door een onafhankelijke waarborginstelling. De Waarborgwet beschermt de consument tegen falsificaties en bedrog. De cijfers in de gegraveerde keurtekens verwijzen naar het gehalte puur goud, zilver of platina in het sieraad of voorwerp.

Tips

Houd je sieraden mooi

Een paar tips die je kunnen helpen je sieraden van edelmetaal mooi te houden:  

  • De chemische stoffen in schoonmaakmiddelen en persoonlijke verzorgingsproducten kunnen je sieraden beschadigen. Doe je sieraden daarom even af als je deze producten gebruikt.  
  • Zilver kan zwart worden door oxidatie. Dit gebeurt als zilver lange tijd aan lucht wordt blootgesteld. Bewaar zilveren sieraden daarom in een gesloten doosje of zakje. Je kunt ze eventueel schoonmaken met zilverpoets.
  • Als een sieraad gelijmde stenen bevat, dompel het dan niet onder in warm water. Dit kan de lijm aantasten die de stenen op zijn plaats houdt. Gebruik in plaats van warm water een vochtige doek.  
  • Zijn de stenen in een sieraad gezet in metaal, dan kun je ze wel onderdompelen in warm water.  

Online sieraden kopen  

Koop je sieraden online, weet dan dat webshops in de EU-lidstaten zich aan Europese regels moeten houden. Koop je via een webshop van buiten de EU-lidstaten dan zijn er andere eisen op de sieraden van toepassing.

Ingrediënten

Edelmetaal

  • Hoe vaak zit het er in?
  • Veilig te gebruiken?

Edelstaal

  • vaak

Edelstaal wordt ook wel roestvrijstaal genoemd. Het wordt steeds vaker gebruikt voor het maken van sieraden. Het roest niet, heeft een mooie schittering, is zuiver en sterk maar licht van gewicht. Daarnaast zijn sieraden van edelstaal goedkoper dan bijvoorbeeld zilver en gaan ze langer mee. Hoewel de toegestane hoeveelheid nikkel in sieraden van edelstaal beperkt is, kan het voorkomen dat zelfs een lage hoeveelheid voor mensen met nikkelallergie al te veel is en huidklachten kan veroorzaken. 

Meer info over edelstaal

Goud

  • vaak

Goud is een edelmetaal en wordt vaak in sieraden gebruikt. Zuiver goud is te zacht voor sieraden en wordt daarom gemengd met andere metalen zoals koper, palladium of zilver die het materiaal sterker maken. Ook ontstaan hierdoor goudtinten zoals roségoud of witgoud. Het dragen van gouden sieraden vormt geen gevaar voor de gezondheid. 

Meer info over goud

Zilver

  • vaak

Zilver is een eenvoudig te bewerken edelmetaal dat iets harder is dan goud. Het komt vaak voor in sieraden en is veilig om te gebruiken. Zilver wordt altijd gemengd met kleine hoeveelheden van andere metalen om het sterker te maken.

Meer info over zilver

Zware metalen

  • Hoe vaak zit het er in?
  • Veilig te gebruiken?

Zware metalen

  • soms
Relevant voor
Baby's
Jonge kinderen
Zwangeren

Voorbeelden van zware metalen die in kleine hoeveelheden in sieraden kunnen voorkomen, zijn lood, nikkel en cadmium. Er zijn mensen die allergisch zijn voor nikkel. Hen wordt aangeraden om contact met nikkel te vermijden en te kijken naar sieraden van ander, nikkelvrij- materiaal. Van sommige metalen weten we dat ze schadelijke effecten kunnen hebben op de gezondheid. Dit betekent niet dat je je meteen zorgen hoeft te maken. Als er al een metaal met een schadelijk effect in een sieraad zit, komt deze niet zo makkelijk uit het sieraad, en zal de blootstelling laag zijn. Voor zwangere vrouwen, baby’s en jonge kinderen kan blootstelling aan lood, cadmium, kobalt, en oplosbare nikkelzouten wel een risico zijn. 

Meer info over zware metalen

Keurmerken en beweringen

Gouden, zilveren en platina voorwerpen die in Nederland worden verhandeld moeten een keurteken bevatten.  

Het keurteken bewijst de echtheid ervan en bevat een cijfer dat verwijst naar de hoeveelheid edelmetaal in het sieraad. Het gegraveerde cijfer 925 in zilver betekent dat het 1e gehalte zilver oftewel sterling zilver is. Het cijfer 835 staat voor 2e, en 800 voor 3e gehalte zilver. In goud betekent het cijfer 750 dat je sieraad 18 karaat goud is en 585 dat het 14 karaat is.

De term ‘nickel free’ die soms vermeld staat op verpakkingen van sieraden geeft aan dat ze voor mensen met nikkelallergie veilig te dragen zijn.

Het is eenvoudig om erachter te komen of er goud in je sieraad is gebruikt. Edele metalen zoals goud zijn namelijk niet-magnetisch. Wanneer je sieraad naar een magneet wordt toegetrokken dan is de kans groot dat er weinig tot geen goud/edelmetaal in je sieraad zit.

Bewaren en weggooien

Wil je van je sieraden af, bekijk dan of ze geldwaarde hebben. Edelmetaal is geld waard. Als je daar nog iets voor wilt krijgen, kun je terecht bij inkopers van edelmetaal. Informeer hiervoor bij een juwelier.  Je oude sieraden kun je bijvoorbeeld ook aan een kringloopwinkel geven.  Als het onbruikbaar of kapot is, dan mag het bij het restafval.