In het kort

Formaldehyde is een kleurloos gas. Het ruikt sterk en kan je neus prikkelen. Formaldehyde zit van nature in kleine hoeveelheden in ons voedsel en komt ook in je lichaam voor. Ook kan er formaldehyde ontstaan bij vuur, bijvoorbeeld bij het branden van kaarsen of een open haard, of tijdens het barbecueën. Soms zit formaldehyde als ingrediënt in producten als laminaat en isolatiemateriaal.

Formaldehyde kan bij te grote hoeveelheden schadelijk zijn voor je gezondheid. Daarom zijn er strenge regels voor het gebruik van formaldehyde in producten. Deze regels zorgen ervoor dat producten met formaldehyde die je als consument kan kopen te gebruiken zijn.

Waarom zit deze stof in producten?

Formaldehyde is een die in verschillende producten voorkomt. Formaldehyde kan als ingrediënt toegevoegd zijn, of als bijproduct zijn ontstaan.

Formaldehyde als natuurlijke stof

Formaldehyde zit van nature in kleine hoeveelheden in voedsel en in je lichaam.

Formaldehyde als bijproduct

Formaldehyde kan ontstaan bij verbranding. Bijvoorbeeld bij het branden van kaarsen, wierook, bij openhaarden en tijdens het bereiden van eten. De stof komt dan in de rook terecht. Formaldehyde zit ook in uitlaatgassen en in sigarettenrook.

Formaldehyde als ingrediënt toegevoegd aan producten

Formaldehyde wordt soms bewust gebruikt in verschillende soorten producten. Er zitten dan meestal kleine hoeveelheden in. Er is een strenge controle op het gebruik van formaldehyde als ingrediënt in producten.

Als formaldehyde wordt gebruikt als ingrediënt, dat kan dat zijn als om andere stoffen mee te maken. Ook zit formaldehyde vaak in producten omdat het wordt gebruikt om (plastics) te maken.

Formaldehyde zit als verharder in lijmen die gebruikt worden in houtvezelplaten, zoals spaanplaat, High Density Fibreboard (HDF), Medium Density Fibreboard (MDF), triplex en multiplex. In de bouw gebruiken ze veel van deze houtvezelplaten. Laminaat, meubels en ook andere houten voorwerpen, zoals houten speelgoed, zijn hier vaak van gemaakt.

Formaldehyde kan zitten in isolatiemateriaal, zoals UF-schuim in een spouwmuur. Ook kan formaldehyde in het isolatiemateriaal van koelkasten, vriezers, en airconditioners zitten.

Formaldehyde wordt ook gebruikt in verschillende onderdelen van voertuigen en vliegtuigen, zoals isolatiemateriaal, autogordels en brandstofsystemen.

In de textielindustrie wordt formaldehyde alleen nog in zeer kleine hoeveelheden gebruikt om kleding, beddengoed en de bekleding van meubels kreukvrij en vuilafstotend te houden.

In persoonlijke verzorgingsproducten zit geen formaldehyde. Er mogen wél formaldehyde-releasers in zitten. Dit zijn stoffen waaruit formaldehyde vrijkomt. Formaldehyde-releasers kunnen als in persoonlijke verzorgingsproducten zitten.

Formaldehyde zit als ingrediënt in keuken- en tafelgerei gemaakt van melaminekunststof.

Formaldehyde komt bijna niet meer voor in producten als verf, schoonmaakmiddelen en lijm.

Is deze stof veilig?

Formaldehyde kan uit producten vrijkomen en zo in de lucht terechtkomen. Als je deze stof inademt, kan het slecht zijn voor je gezondheid. Formaldehyde kan mogelijk kanker veroorzaken. Vooral als je lange tijd veel formaldehyde inademt, loop je meer . Het is daarom verstandig om goed te ventileren, bijvoorbeeld als je net nieuwe meubels, gordijnen of laminaat hebt gekocht, na het verven, nadat isolatiemateriaal is aangebracht of als je kaarsen, wierook of een open haard brandt. Door goed te ventileren, kun je snel de hoeveelheid formaldehyde in huis verminderen. Omdat de regels steeds strenger worden, zit er tegenwoordig nog maar weinig formaldehyde in producten en kun je deze veilig gebruiken.

Luchtwegklachten of contactallergie door formaldehyde

Formaldehyde kan zorgen voor irritatie aan je luchtwegen. Mensen met gevoelige luchtwegen of astma kunnen extra klachten krijgen als ze formaldehyde inademen. Ook kan formaldehyde een met de huid veroorzaken. Als je een allergie hebt voor formaldehyde, lees dan goed de etiketten van verzorgingsproducten. Vermijd producten waarop staat 'bevat formaldehyde' of ‘geeft formaldehyde af’. Ook is het verstandig om nieuw textiel eerst te wassen voordat je het gebruikt. Voor persoonlijk advies over allergie voor formaldehyde of formaldehyde-releasers kun je terecht bij je huisarts of dermatoloog.

Formaldehyde uit UF-schuim (spouwmuurisolatie)

UF-schuim wordt gebruikt als spouwmuurisolatie. UF bestaat uit ureum en formaldehyde. Tijdens het uitharden van UF-schuim kan er formaldehyde vrijkomen. Formaldehyde kan schadelijk zijn voor je gezondheid. Als UF-schuim goed is aangebracht, komt er na een tijdje weinig formaldehyde meer vrij. Maar als het niet goed is aangebracht, of als het oud wordt, kan er toch formaldehyde lekken. Er wordt onderzoek gedaan hoe dit komt en hoe gevaarlijk dit is. Meer informatie is te vinden op de website van de Academische Werkplaats Gezonde Leefomgeving. Zorg voor goede ventilatie om je blootstelling aan formaldehyde zo laag mogelijk te houden.

Meer informatie

Wat zegt de wet over formaldehyde?

Formaldehyde en formaldehyde-releasers in producten

Onder de Europese wetgeving voor het gebruik van chemische stoffen, de REACH verordening (1907/2006/EG), zijn in 2023 specifieke grenzen vastgesteld voor hoeveel formaldehyde mag vrijkomen uit consumentenproducten, zoals laminaat, meubels en spaanplaat, en uit het interieur van voertuigen en vliegtuigen.

Om bedrijven de tijd te geven hun producten aan te passen aan deze nieuwe regelgeving is er een overgangstermijn. Voor meubels en houten producten, zoals laminaat en spaanplaat, geldt de nieuwe regelgeving vanaf 6 augustus 2026. Voor voertuigen geldt de nieuwe regelgeving vanaf 6 augustus 2027. Vanaf deze data mogen producten niet meer verkocht worden als ze meer formaldehyde afgeven dan de grenswaarden. Voor tweedehands producten geldt deze regelgeving niet, omdat bij deze producten meestal geen of nog maar weinig formaldehyde vrijkomt.

Formaldehyde in producten zoals verf, schoonmaakmiddelen en lijm

In de Europese Unie is formaldehyde bestempeld als een kankerverwekkende stof. Daardoor mogen producenten deze stof maar beperkt gebruiken in consumentenproducten, zoals verf, schoonmaakmiddelen en lijm. In professionele en industriële producten kunnen nog wel hogere concentraties formaldehyde zitten. Dit staat dan op het etiket, samen met de waarschuwing dat alleen professionals het product mogen gebruiken.

Formaldehyde in textiel, leer en bont

Onder de REACH verordening (1907/2006/EG) is sinds 2020 bepaald dat er nog maar een kleine hoeveelheid formaldehyde mag zitten in kleding, accessoires en andere textielproducten die in nauw contact komen met de menselijke huid. Op dit moment wordt binnen Europa gewerkt aan strenge regels die ervoor moeten zorgen dat stoffen die allergieën kunnen veroorzaken, zoals formaldehyde, minder voorkomen in producten van textiel, leer, synthetisch leer, huiden en bont. Omdat formaldehyde kan zorgen voor contactallergie zullen deze nieuwe regels ervoor zorgen dat er nog minder formaldehyde mag zitten in kleding, accessoires en andere producten die in contact komen met de huid.

Formaldehyde in speelgoed

In de Europese Richtlijn Speelgoed (2009/48/EC) staat dat er niet meer dan 0,1 procent formaldehyde in speelgoed mag zitten.

Voor speelgoed voor kinderen jonger dan 3 jaar, maar ook voor speelgoed voor kinderen van alle leeftijden dat in de mond komt, zoals fluitjes en ballonnen, zijn er specifieke regels voor het vrijkomen van formaldehyde uit verschillende soorten materialen.

Formaldehyde in persoonlijke verzorgingsproducten

In de Europese verordening staat (1223/209/EG) dat formaldehyde verboden is in persoonlijke verzorgingsproducten. Maar er mogen wel stoffen in zitten waar formaldehyde uit vrijkomt. Dit worden formaldehyde-releasers genoemd. Ook voor formaldehyde-releasers zijn er regels voor hoeveel van deze stoffen in persoonlijke verzorgingsproducten mogen zitten. Als er door het vrijkomen van formaldehyde uit de formaldehyde-releasers meer dan 0,001 procent formaldehyde in een product zit, moet op het etiket de zin ‘geeft formaldehyde af’ staan.

Formaldehyde in plastic voedselcontactmaterialen

Inde Verordening 10/2011/EU voor plastic en Verordening 2022/1616 voor gerecycled plastic staat hoeveel formaldehyde uit keuken- en tafelgerei van melaminekunststof mag vrijkomen. Vooral bij temperaturen boven de 70°C kan formaldehyde vrijkomen uit servies van melaminekunststof. De NVWA en het Voedingscentrum adviseren om servies van melaminekunststof dat door kinderen tot 3 jaar gebruikt wordt alleen voor koud of lauw eten en drinken te gebruiken.

Ook uit bamboe servies dat voor een groot deel uit melaminekunststof bestaat kan te veel formaldehyde vrijkomen. Daarom is de verkoop van plastic servies met bamboe verboden.

Formaldehyde in tatoeage inkt

In de Europese REACH Verordening (1907/2006/EG) staat dat formaldehyde niet in tatoeage-inkt mag zitten.