Verschijningsvormen

Onkruidbestrijdingsmiddelen zijn vaak vloeibaar. Je moet ze meestal verdunnen met water. Sommige middelen bestaan uit korrels die je uitstrooit of eerst vermengt met water.

Wat moet je weten

Welke chemische stoffen zitten er in onkruidbestrijdingsmiddelen?

De chemische stoffen in bestrijdingsmiddelen die onkruid tegengaan worden genoemd. Voorbeelden van werkzame stoffen die in onkruidbestrijdingsmiddel kunnen zitten zijn glyfosaat, organische zuren, zoals perlagonzuur (nonaanzuur) of ijzer(II)sulfaat. Maar deze chemische stoffen doden lang niet altijd alleen het onkruid; andere planten in je tuin kunnen er ook dood aan gaan. Onkruidbestrijdingsmiddelen moeten zijn toegelaten door het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en ( ). De werkzame stoffen staan altijd op het etiket vermeld.

Kan ik onkruidbestrijdingsmiddelen veilig gebruiken?

Onkruidbestrijdingsmiddelen kunnen bij verkeerd gebruik gevaarlijk zijn voor mens, dier en milieu. Het is dus belangrijk om de gebruiksaanwijzing op het etiket te volgen. Daarin staat bijvoorbeeld hoe en wanneer je het onkruidbestrijdingsmiddel moet gebruiken. En of je het op je stoep, in je tuin, moestuin of kas mag gebruiken.

Buiten de landbouw wordt het gebruik van onkruidbestrijdingsmiddelen beperkt. Gemeenten gebruiken bijvoorbeeld geen onkruidbestrijdingsmiddelen meer in de openbare ruimte. Bij gebruik van onkruidbestrijdingsmiddelen in parken, op stoepen en op pleinen, kan het uiteindelijk in het oppervlaktewater terechtkomen. Dat kan schadelijk zijn voor de natuur en het bedreigt de kwaliteit van het drinkwater. Daarom ontmoedigt de overheid ook het gebruik van onkruidbestrijdingsmiddelen door consumenten.

Geen goed alternatief: huis-, tuin- en keukenmiddelen

Gebruik geen huishoudmiddelen, zoals chloor, schoonmaakazijn, groene zeep, spiritus of zout om onkruid mee te bestrijden. Hoewel dit vaak getipt wordt, zijn deze middelen niet bedoeld en niet getest als onkruidbestrijdingsmiddel. Deze huishoudmiddelen doden misschien wel de ongewenste planten, maar ze kunnen ook het bodemleven schaden en/of gevaarlijk zijn voor je gezondheid.

Wat zegt de wet?

Het klinkt tegenstrijdig, maar onkruidbestrijdingsmiddelen zijn officieel gewasbeschermingsmiddelen. Er zitten werkzame stoffen in. Dit zijn chemische stoffen die (bepaalde) planten bestrijden. Voordat gewasbeschermingsmiddelen mogen worden verkocht, moeten ze toegelaten zijn door het Ctgb en aan een groot aantal eisen voldoen op het gebied van veiligheid, effectiviteit en milieubelasting. Dit geldt zowel voor onkruidbestrijdingsmiddelen voor professioneel gebruik (bijvoorbeeld in de landbouw en op sportvelden) als voor niet-professioneel gebruikt (in je (moes)tuin). De eisen zijn vastgelegd in de Verordening Gewasbeschermingsmiddelen (1107/2009/EG). Alle landen in de Europese Unie moeten ervoor zorgen dat deze eisen nageleefd worden. Producenten en importeurs moeten ervoor zorgen dat gewasbeschermingsmiddelen die op de markt komen zijn. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.

Tips

Lees het etiket

  • Gebruik het onkruidbestrijdingsmiddel alleen waarvoor het bedoeld is. Lees de gebruiksaanwijzing. Sommige onkruidbestrijdingsmiddelen zijn niet geschikt voor alle onkruidsoorten, maar alleen voor een specifieke onkruidsoort.
  • Gebruik de voorgeschreven dosering en volg de veiligheidsvoorschriften.
  • Houd onkruidbestrijdingsmiddelen buiten bereik van kinderen. Zorg ook ook dat kinderen bijvoorbeeld geen planten aanraken of over plekken kruipen die pas behandeld zijn.
  • Op de verpakking van onkruidbestrijdingsmiddel moet een toelatingsnummer staan. Dit nummer bestaat uit vijf cijfers en de letter N. Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) beoordeelt of onkruidbestrijdingsmiddelen mogen worden toegelaten in Nederland. 
  • Gebruik (als consument) alleen onkruidbestrijdingsmiddelen bedoeld voor niet-professioneel gebruik.

Niet in het buitenland kopen

Koop geen onkruidbestrijdingsmiddelen in het buitenland. Onkruidbestrijdingsmiddel mag je in Nederland als consument alleen gebruiken als het is toegelaten door het Ctgb voor niet-professioneel gebruik. Een onkruidbestrijdingsmiddel dat bijvoorbeeld in een buurland van Nederland is toegelaten en daar gebruikt mag worden, mag niet automatisch in Nederland gebruikt worden.

Online kopen

Als je een onkruidbestrijdingsmiddel online koopt, weet dan dat er buiten Nederland andere regels kunnen gelden. Koop alleen onkruidbestrijdingsmiddel dat op de Nederlandse markt is toegelaten. Je kunt dit controleren in de toelatingendatabank op de website van het Ctgb.

Ingrediënten

Gewasbeschermingsmiddel

  • Hoe vaak zit het er in?
  • Veilig te gebruiken?

IJzer(II)sulfaat

  • Soms
Relevant voor
Baby's
Jonge kinderen

IJzer(II)sulfaat, spreek uit als “ijzer-twee-sulfaat”, is een werkzame stof die soms in onkruidbestrijdingsmiddelen zit. Het zit in korrels waarmee je mos in het gazon kunt bestrijden. IJzer(II) sulfaat kan huid- en oogirritatie veroorzaken. Onkruidbestrijdingsmiddelen met ijzer(II)sulfaat zijn veilig te gebruiken, als je de veiligheidsschriften opvolgt.

Meer info over IJzer(II)sulfaat

Organische zuren

  • Vaak
Relevant voor
Baby's
Jonge kinderen

Organische zuren zoals azijnzuur, octaanzuur, nonaanzuur (ook wel pelargonzuur genoemd) en decaanzuur zitten vaak als werkzame stof in onkruidbestrijdingsmiddelen. Ze beschadigen elke plant waarmee ze in contact komen. Gebruik onkruidbestrijdingsmiddelen met deze stoffen daarom alleen op het te bestrijden onkruid. Gebruik deze middelen niet bij vijvers of sloten. Bij regen kan het wegspoelen en in het water terechtkomen. Het kan dan schadelijk zijn voor het leven in het water. Onkruidbestrijdingsmiddelen met organische zuren zijn veilig te gebruiken, als je de veiligheidsvoorschriften opvolgt.

Meer info over Organische zuren

Alternatieven

Er zijn milieuvriendelijke alternatieven voor het onderhoud van je tuin. Bijvoorbeeld door regelmatig te vegen of door worteldoek te gebruiken kun je onkruid voorkomen. In plaats van onkruidbestrijdingsmiddel kun je ook kokend water gebruiken om onkruid te verwijderen, of het wegbranden. Kijk voor tips op Milieu Centraal of op Onkruidvergaat.nl.

Gebruik vooral geen chloor, schoonmaakazijn, groene zeep, spiritus of zout. Dat is slecht voor de bodem en het grondwater en voor de bodemdieren en insecten.

Informatie op het etiket

Keurmerken

Er zijn geen keurmerken of certificeringen speciaal voor onkruidbestrijdingsmiddelen.

Beweringen en waarschuwingen

Negeer vage claims

Laat je bij het aanschaffen van onkruidbestrijdingsmiddel niet misleiden door kreten zoals 'plantaardig', ‘natuurlijk’, ‘milieuvriendelijk’, ‘lief voor bijen’ of ‘eko’. Onkruidbestrijdingsmiddelen zijn dodelijk voor planten en kunnen bij verkeerd gebruik schadelijk zijn voor de mens of het milieu.

Bewaren en weggooien

Bewaar onkruidbestrijdingsmiddelen altijd buiten bereik van kinderen. Resten onkruidbestrijdingsmiddel moet je inleveren met het klein chemisch afval. De lege verpakking gooi je weg bij het restafval. Meer informatie over het weggooien van producten vind je op de website van Milieu Centraal.