In het kort

In onkruidbestrijdingsmiddelen zitten stoffen die planten doden, zoals glyfosaat, organische zuren en ijzer(II)sulfaat. Bij verkeerd gebruik kunnen onkruidbestrijdingsmiddelen gevaarlijk zijn voor mens, dier en milieu. Volg dus de gebruiksaanwijzing op het etiket op. Gebruik geen onkruidbestrijdingsmiddelen die in Nederland niet zijn toegelaten en ook geen huis-, tuin- en keukenmiddelen om onkruid te bestrijden. Bewaar onkruidbestrijdingsmiddelen altijd buiten bereik van kinderen.

Wat zit er in onkruidbestrijdings­middelen?

De chemische stoffen in bestrijdingsmiddelen die onkruid tegengaan worden genoemd. Deze werkzame stoffen doden lang niet altijd alleen het onkruid; andere planten in je tuin kunnen er ook dood aan gaan. Voorbeelden van werkzame stoffen die in onkruidbestrijdingsmiddel kunnen zitten zijn glyfosaat, organische zuren, zoals perlagonzuur (nonaanzuur), of ijzer(II)sulfaat. De werkzame stoffen staan altijd op het etiket. Onkruidbestrijdingsmiddelen met glyfosaat mogen per 2023 in Nederland niet meer aan worden verkocht en niet meer door particulieren worden gebruikt.

Kan ik onkruidbestrijdingsmiddelen veilig gebruiken?

Onkruidbestrijdingsmiddelen kunnen bij verkeerd gebruik gevaarlijk zijn voor mens, dier en milieu. Volg de gebruiksaanwijzing op het etiket op. Daarin staat bijvoorbeeld hoe en wanneer je het onkruidbestrijdingsmiddel moet gebruiken, en of je het op je stoep, in je tuin, moestuin of kas mag gebruiken.

Buiten de landbouw mogen tegenwoordig minder onkruidbestrijdingsmiddelen worden gebruikt. Onkruidbestrijdingsmiddelen kunnen na gebruik uiteindelijk in het oppervlaktewater terechtkomen. Dat kan schadelijk zijn voor de natuur en het bedreigt de kwaliteit van het drinkwater. Gemeenten mogen bijvoorbeeld geen onkruidbestrijdingsmiddelen meer in de openbare ruimte gebruiken. De overheid ontmoedigt ook het gebruik van onkruidbestrijdingsmiddelen door consumenten. Gebruik ze dus liever niet of zo min mogelijk.

Ingrediënten

In deze ingrediëntenlijst zie je per stof of deze veilig is.

  • Hoe vaak zit het er in?
  • Veilig te gebruiken?

Gewasbeschermings­middel

  • Hoe vaak zit het er in?

    Soms

  • Veilig te gebruiken?

  • Hoe vaak zit het er in?

    Soms

  • Veilig te gebruiken?

  • Hoe vaak zit het er in?

    Vaak

  • Veilig te gebruiken?

Tips

Lees het etiket

  • Gebruik het onkruidbestrijdingsmiddel alleen waarvoor het bedoeld is. Lees de gebruiksaanwijzing. Sommige onkruidbestrijdingsmiddelen zijn niet geschikt voor alle onkruidsoorten, maar alleen voor een bepaalde onkruidsoort.

  • Gebruik de aangegeven hoeveelheid op de verpakking en volg de veiligheidsinstructies op.

  • Houd onkruidbestrijdingsmiddelen buiten bereik van kinderen. Zorg ook dat kinderen bijvoorbeeld geen planten aanraken of over plekken kruipen die pas behandeld zijn.

  • Op de verpakking van onkruidbestrijdingsmiddel moet een toelatingsnummer staan. Dit nummer bestaat uit vijf cijfers en de letter N. Het College voor de toelating van en ( ) beoordeelt of onkruidbestrijdingsmiddelen mogen worden toegelaten in Nederland. 

  • Gebruik (als consument) alleen onkruidbestrijdingsmiddelen bedoeld voor niet-professioneel gebruik.

Niet in het buitenland kopen

Koop geen onkruidbestrijdingsmiddelen in het buitenland. Als consument mag je in Nederland onkruidbestrijdingsmiddelen alleen gebruiken als ze zijn toegelaten door het Ctgb voor niet-professioneel gebruik. Een onkruidbestrijdingsmiddel dat bijvoorbeeld in een buurland van Nederland is toegelaten mag niet automatisch ook in Nederland gebruikt worden.

Online kopen

Als je een onkruidbestrijdingsmiddel online koopt, weet dan dat er buiten Nederland andere regels kunnen gelden. Koop alleen onkruidbestrijdingsmiddel dat in Nederland is toegelaten. Je kunt dit controleren in de toelatingendatabank op de website van het Ctgb.

Alternatieven

Er zijn milieuvriendelijke alternatieven voor het onderhoud van je tuin. Je kunt bijvoorbeeld onkruid voorkomen door regelmatig te vegen of door worteldoek te gebruiken. Je kunt ook onkruid verwijderen met kokend water , of het onkruid wegbranden. Kijk voor tips op Milieu Centraal of op Onkruidvergaat.nl.

Geen goed alternatief: huis-, tuin- en keukenmiddelen

Gebruik geen huishoudmiddelen, zoals chloor, schoonmaakazijn, groene zeep, spiritus of zout om onkruid mee te bestrijden. Deze middelen zijn niet bedoeld en niet getest als onkruidbestrijdingsmiddel. Ze doden misschien wel het onkruid, maar zijn slecht voor de bodem, bodemdieren, het grondwater en insecten en kunnen zelfs gevaarlijk zijn voor de gezondheid.

Verschijningsvormen

Verschillende soorten onkruidbestrijdingsmiddelen

Onkruidbestrijdingsmiddelen zijn vaak vloeibaar. Je moet ze meestal verdunnen met water. Sommige middelen bestaan uit korrels die je uitstrooit of eerst vermengt met water.

Informatie op het etiket

Keurmerken

Er zijn geen keurmerken of certificeringen speciaal voor onkruidbestrijdingsmiddelen.

Beweringen en waarschuwingen

Negeer vage claims

Laat je bij het aanschaffen van onkruidbestrijdingsmiddel niet misleiden door kreten zoals 'plantaardig', ‘natuurlijk’, ‘milieuvriendelijk’, ‘lief voor bijen’ of ‘eko’. Onkruidbestrijdingsmiddelen zijn dodelijk voor planten en kunnen bij verkeerd gebruik schadelijk zijn voor de mens of het milieu.

Symbolen op het etiket

Op het etiket van onkruidbestrijdingsmiddelen kun je onderstaande symbolen tegenkomen:

  • Producten die – als ze in het milieu terecht komen – schadelijk zijn voor de organismen. Deze producten kunnen bijvoorbeeld sterfte van vissen of bijen veroorzaken.

  • Sommige producten met zo'n symbool leveren bij opname via de mond of huid en bij inademen direct irritatie op, sommige producten kunnen schadelijk zijn.

  • Product kan bij opname via de mond of de huid of bij inademen mogelijk kankerverwekkend zijn of op een andere manier schadelijk zijn voor de gezondheid, bijvoorbeeld voor de voortplanting.

Bewaren en weggooien

Bewaar onkruidbestrijdingsmiddelen altijd buiten bereik van kinderen. Resten onkruidbestrijdingsmiddel moet je inleveren met het klein chemisch afval. De lege verpakking gooi je weg bij het restafval. Meer informatie over het weggooien van producten vind je op de website van Milieu Centraal.

Meer informatie

Wat zegt de wet over onkruidbestrijdingsmiddelen?

Het klinkt tegenstrijdig, maar onkruidbestrijdingsmiddelen zijn officieel gewasbeschermingsmiddelen. Er zitten werkzame stoffen in. Dit zijn chemische stoffen die (bepaalde) planten bestrijden. Voordat gewasbeschermingsmiddelen mogen worden verkocht, moet het Ctgb ze toelaten. Gewasbeschermingsmiddelen moeten aan een groot aantal eisen voldoen op het gebied van veiligheid, effectiviteit en milieubelasting. Dit geldt zowel voor onkruidbestrijdingsmiddelen voor professioneel gebruik (bijvoorbeeld in de landbouw en op sportvelden) als voor niet-professioneel gebruik (in je tuin of moestuin). De eisen zijn vastgelegd in de Verordening Gewasbeschermingsmiddelen (1107/2009/EU). Alle landen in de Europese Unie moeten ervoor zorgen dat deze eisen nageleefd worden. Producenten en importeurs moeten ervoor zorgen dat gewasbeschermingsmiddelen die op de markt komen zijn. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.