In het kort.
Alkylfenolethoxylaten zijn oppervlakte actieve stoffen. Deze stoffen helpen bij het oplossen van vet en vuil. Bij zijn producten waar alkylfenolethoxylaten (APEO's) in zitten voor mensen. Alkylfenolethoxylaten zijn wel schadelijk voor het milieu. Daarom moeten Europese bedrijven sinds 2021 toestemming hebben van de Europese commissie om alkylfenolethoxylaten te gebruiken.
Waarom zit deze stof in producten?.
Alkylfenolethoxylaten (APEO's) zijn een groep van stoffen. De bekendste stoffen uit de groep zijn nonylfenolethoxylaten (NPE's) en octylfenolethoxylaten (OPE’s). NPE’s en OPE’s zijn niet-ionogene oppervlakte actieve stoffen. Dat betekent dat ze helpen bij het losweken van vuil van bijvoorbeeld textiel of je huid.
NPE’s worden in verschillende chemische processen gebruikt, zoals bij het maken van rubber en textiel. Ook kan het als in lijm zitten.
Producten met NPE’s kunnen ook in andere producten zitten. Bijvoorbeeld in de onderlaag van tapijt via lijm. Lijm met NPE’s mag sinds 2021 niet meer gebruikt worden in tapijt.
OPE’s worden gebruikt in laboratoria. Ze helpen bij het testen van lichaamsmateriaal, zoals bloed.
NPE’s en OPE’s worden ook gebruikt in coatings, verf en inkt. Ze werken daar bijvoorbeeld als , verharder, emulgator of . Ook kunnen NPE’s en OPE’s in hele lage concentraties in de vloeistof van corona zelftesten zitten. Deze stof zorgt dat het virus kapotgaat. Daardoor komen er vrij, en kan de test het virus meten.
Is deze stof veilig?.
Bij normaal gebruik zijn producten waar alkylfenolethoxylaten in zitten veilig voor consumenten.
Bepaalde NPE’s en OPE’s zijn schadelijk voor het milieu. Daarom mogen Europese bedrijven sinds 2021 bepaalde NPE’s en OPE’s alleen gebruiken als ze daar toestemming voor hebben gekregen van de Europese commissie.
In corona zelftesten kunnen er ook NPE’s of OPE’s zitten. Gooi daarom na gebruik de corona zelftest met het vloeistof weg bij het restafval. Spoel de vloeistof niet door de wasbak of het toilet.
Meer informatie.
Wat zegt de wet over alkylfenolethoxylaten?
Alkylfenolethoxylaten moeten voldoen aan de Europese wetgeving voor het gebruik van chemische stoffen, de REACH verordening (1907/2006/EG). Sommige NPE’s en OPE’s staan op de lijst met zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) van het Europees Chemicaliën Agentschap (ECHA). Daardoor mogen bedrijven deze stoffen alleen gebruiken als ze daar toestemming voor krijgen (autorisatie plichtig). De Europese Commissie geeft die toestemming alleen als bedrijven laten zien dat ze de goed beheersen en de stoffen later vervangen door veiligere alternatieven. In de toekomst mogen bedrijven deze stoffen helemaal niet meer gebruiken.
4-Nonylfenol, een stof die ontstaat als alkylfenolethoxylaten in het milieu uit elkaar vallen, mag niet in persoonlijke verzorgingsproducten zitten. Dit staat in de Europese cosmeticaverordening (1223/2009/EG). In andere producten, zoals schoonmaakmiddelen en textiel, mag het alleen in kleine hoeveelheden voorkomen. Dit staat in de REACH verordening.
Waarom staan bepaalde NPE’s en OPE’s op de lijst van zeer zorgwekkende stoffen?
NPE’s en OPE’s kunnen via afvalwater in het milieu terechtkomen. Daar worden deze stoffen omgezet naar 4-nonylfenol. Deze stof kan de hormonen van vissen verstoren en daardoor invloed op de gezondheid van de vissen hebben.
Er zijn daarnaast aanwijzingen dat 4-nonylfenol mogelijk een obesogene stof is. 4-Nonylfenol beïnvloedt mogelijk processen in het lichaam die te maken hebben met vetopslag en stofwisseling. Hier wordt nog onderzoek naar gedaan. Het is nog niet goed bekend wat de effecten precies zijn.