Warenwet

De meeste regels zijn vastgelegd in de Warenwet. Daarin staat dat producten moeten zijn voor consumenten. Een producent of leverancier moet op een etiket of gebruiksaanwijzing duidelijk maken hoe je een product veilig gebruikt.

Extra regels

De Warenwet regelt heel veel. Maar voor sommige producten zijn extra regels gemaakt door de Nederlandse overheid en/of de Europese Unie. Dit is gedaan voor producten zoals speelgoed, persoonlijke verzorgingsproducten en voor elektronische producten.

Europese regelgeving

Alle chemische stoffen die in producten worden gebruikt moeten ook aan Europese regels voldoen. Via de REACH Verordening (1907/2006/EG) is geregeld dat producenten en importeurs van chemische stoffen, mengsels en producten verplicht zijn ervoor te zorgen dat deze veilig zijn voor consumenten. Producenten en importeurs moeten de chemische stoffen die ze willen gebruiken registreren bij ECHA.

De organisatie die toeziet dat de verordening REACH goed wordt uitgevoerd, is ECHA. ECHA houdt een lijst bij met zorgwekkende stoffen. Sommige chemische stoffen die op deze lijst staan, zijn autorisatieplichtig. Dit betekent dat Europese bedrijven de chemische stoffen alleen mogen gebruiken als ze daar toestemming voor hebben gekregen. Chemische stoffen waar zorgen over bestaan kunnen ook worden verboden (restrictie). De stof mag dan niet meer gebruikt worden in de toepassingen waar zorgen over bestaan. 

Producenten van consumentenproducten zoals verf, speelgoed en persoonlijke verzorgingsproducten kopen hun grondstoffen in bij producenten van chemische stoffen. Beide soorten producenten zijn verplicht zich aan de regels van REACH te houden. 

Er is ook regelgeving die voorschrijft wat de producenten op de etiketten van producten moeten zetten. Lees deze etiketten zorgvuldig. De etiketten op producten vertellen hoe je veilig met een product kunt omgaan.

Verschil in regels tussen landen

De Europese regelgeving zorgt ervoor dat alle chemische stoffen die in producten gebruikt worden aan de regels voldoen. Bovenop deze strenge regelgeving kunnen landen zelf nog extra wetgeving maken. Zo kan het dus zijn dat een product in Denemarken of Frankrijk bijvoorbeeld aan strengere regels moet voldoen dan hetzelfde product in Spanje of Nederland.

Controle en handhaving

Producenten en importeurs zijn verplicht ervoor te zorgen dat producten veilig zijn. In Nederland houdt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) toezicht op de naleving van wet- en regelgeving door producenten en importeurs van consumentenproducten. Dit betekent onder andere dat de NVWA risicogericht en steekproefsgewijs controleert of producten die in Nederland verkocht worden voldoen aan de wettelijke eisen. Deze controle gebeurt bijvoorbeeld naar aanleiding van klachten van consumenten, meldingen die bedrijven doen of meldingen die van andere EU-lidstaten komen. De NVWA kan boetes uitdelen en producten van de markt laten halen als het nodig is. De NVWA kan bedrijven ook verzoeken een product aan te passen. Als je als consument twijfelt over de veiligheid van een product, meld dit dan bij de NVWA.

CE-markering

CE-markering staat voor Conformité Européenne. Het is een merkteken waarmee een producent duidelijk maakt dat zijn product voldoet aan de Europese wetgeving en met succes een eventuele keuring kan doorstaan. Voor de meeste consumentenproducten is een keuring niet verplicht. Met de CE-markering geeft de producent aan dat het product voldoet aan de minimale eisen voor veiligheid, gezondheid, milieu en consumentenbescherming. CE-markeringen kunnen staan op alle producten, ongeacht of ze gemaakt zijn binnen of buiten de EU.

Zeer zorgwekkende stoffen (ZZS)

Deze chemische stoffen zijn gevaarlijk voor mens en milieu. Ze zijn bijvoorbeeld kankerverwekkend, belemmeren de voortplanting of hopen zich op in de voedselketen. De Nederlandse overheid zorgt ervoor dat mens en milieu zo min mogelijk blootgesteld worden aan deze chemische stoffen. In het Activiteitenbesluit gelden extra regels voor bedrijven die dit soort chemische stoffen lozen in het water of uitstoten in de lucht. Het besluit verplicht bedrijven om de uitstoot van zeer zorgwekkende stoffen zo laag mogelijk te houden.